Ước tính lượng phát thải khí nhà kính từ canh tác lúa 3 vụ tại huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp

Nguyễn Hoàng Thái 1, Nguyễn Khánh Duy1, Nguyễn Thị Phương2,
1 Sinh viên ngành Quản lý đất đai, Khoa Nông nghiệp, Tài nguyên và Môi trường, Trường Đại học Đồng Tháp, Việt Nam
2 Khoa Nông nghiệp, Tài nguyên và Môi trường, Trường Đại học Đồng Tháp, Việt Nam

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm ước tính và phân tích lượng phát thải khí nhà kính (KNK) từ mô hình canh tác lúa 3 vụ tại hai xã Trường Xuân và Mỹ Đông, huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp. Phương pháp nghiên cứu kết hợp điều tra, phỏng vấn 80 hộ nông dân với tính toán phát thải dựa theo hướng dẫn của IPCC (2006), tập trung vào ba nguồn phát thải chính: đốt rơm rạ sau thu hoạch, canh tác lúa nước ngập liên tục, và sử dụng phân bón chứa đạm. Kết quả cho thấy tổng lượng phát thải trung bình đạt 7,258 tấn CO₂tđ/ha/năm, trong đó phát thải từ hoạt động đốt rơm rạ chiếm tỷ lệ cao nhất (6,62 tấn CO₂tđ/ha/năm), kế đến là sử dụng phân bón (0,63 tấn CO₂tđ/ha/năm) và thấp nhất là từ canh tác đất ngập nước (0,008 tấn CO₂tđ/ha/năm). Kết quả khảo sát cũng phản ánh rằng gần một nửa số hộ vẫn duy trì thói quen đốt rơm rạ, chủ yếu để xử lý phụ phẩm và hạn chế cỏ dại, mặc dù đã có xu hướng áp dụng các phương án thân thiện môi trường như vùi rơm, sử dụng chế phẩm sinh học, hoặc tận dụng làm thức ăn chăn nuôi. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất các biện pháp giảm phát thải hiệu quả như hạn chế đốt rơm rạ, sử dụng phân bón hợp lý, và khuyến khích mô hình canh tác lúa phát thải thấp. Những giải pháp này có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm thiểu phát thải KNK, góp phần thực hiện Đề án 1 triệu hecta lúa phát thải thấp và phát triển nông nghiệp bền vững tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

Bộ Tài nguyên và Môi trường. (2023). Kịch bản biến đổi khí hậu phiên bản cập nhật năm 2023. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và bản đồ Việt Nam.
Gadde, B., Bonnet, S., Menke, C., & Garivait, S. (2009). Air pollutant emissions from rice straw open field burning in India, Thailand and the Philippines. Environmental Pollution, 157(5), 1554–1558. https://doi.org/10.1016/j.envpol.2009.01.004
Hiraishi, T., Krug, T., Tanabe, K., Srivastava, N., Baasansuren, J., Fukuda, M., & Troxler, T. (2014a). 2013 supplement to the 2006 IPCC guidelines for national greenhouse gas inventories: Wetlands. IPCC, Switzerland.
Hiraishi, T., Krug, T., Tanabe, K., Srivastava, N., Baasansuren, J., Fukuda, M., & Troxler, T. (2014b). 2013 supplement to the 2006 IPCC guidelines for national greenhouse gas inventories: Wetlands. IPCC, Switzerland.
IPCC. (2006). 2006 IPCC guidelines for national greenhouse gas inventories. Institute for Global Environmental Strategies, Hayama, Kanagawa, Japan.
IPCC. (2007). Climate Change 2007: Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Switzerland. https://doi.org/10.1017/CBO9780511546013
Jamir, T., & De, U. S. (2013). Trend in GHG emissions from northeast and west coast regions of India. Environmental Research, Engineering and Management, 63(1), 37–47.
MacCarthy, D. S., Zougmoré, R. B., Akponikpè, P. B. I., Koomson, E., Savadogo, P., & Adiku, S. G. K. (2018). Assessment of greenhouse gas emissions from different land‐use systems: A case study of CO2 in the southern zone of Ghana. Applied and Environmental Soil Science, 2018(1), 1057242.
Mai, V. T., Tesfai, M., Borrell, A., Nagothu, U. S., Bui, T. P. L., Quynh, V. D., & Thanh, L. Q. (2017). Effect of organic, inorganic and slow-release urea fertilisers on CH4 and N2O emissions from rice paddy fields. Paddy and Water Environment, 15(2), 317–330. https://doi.org/10.1007/s10333-016-0551-1
Nguyễn, T. N. A. (2019). Tiềm năng giảm phát thải khí nhà kính thông qua thay đổi nhận thức và hành vi của người nông dân về việc áp dụng các tiến bộ kỹ thuật trong trồng lúa tại ô bao thủy lợi xã Vị Thanh, huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Thủy lợi, số, 55(2019), 1–7.
Sahu, S. K., Mangaraj, P., Beig, G., Samal, A., Chinmay Pradhan, Dash, S., & Tyagi, B. (2021). Quantifying the high resolution seasonal emission of air pollutants from crop residue burning in India. Environmental Pollution, 286, 117165. https://doi.org/10.1016/j.envpol.2021.117165
Streets, D. G., Yarber, K. F., Woo, J. ‐H., & Carmichael, G. R. (2003). Biomass burning in Asia: Annual and seasonal estimates and atmospheric emissions. Global Biogeochemical Cycles, 17(4), 2003GB002040. https://doi.org/10.1029/2003GB002040
Thompson, S. K. (2012). Sampling (3rd ed). Wiley.
Thủ tướng Chính phủ. (2023). Quyết định số 1490/QĐ-TTg ban hành ngày 27/11/2023 về việc phê duyệt Đề án “Phát triển bền vững một triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030”.
Thuấn, N. Q., Ngọc, H. H., & An, P. S. (2019). Giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu ở đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh mới. Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam, 3, 3–16.
Trần, X. D., & Huỳnh, T. N. (2022). Ước tính lượng khí phát thải do đốt rơm rạ trên đồng ruộng tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Vietnam Journal of Hydrometeorology, 736(4), 25–35. https://doi.org/10.36335/VNJHM.2022(736).25-35
Vo, D., Tokuoka, M., Phan, N., & Tran, V. (2022). The effect of adding wood chips on the decomposition of sludge from seafood processing wastewater treatment system. 1009(1), 012003.
Vo, T. B. T., Wassmann, R., Tirol-Padre, A., Cao, V. P., MacDonald, B., Espaldon, M. V. O., & Sander, B. O. (2018). Methane emission from rice cultivation in different agro-ecological zones of the Mekong river delta: Seasonal patterns and emission factors for baseline water management. Soil Science and Plant Nutrition, 64(1), 47–58. https://doi.org/10.1080/00380768.2017.1413926
Zerbe, M., Mörlein, D., & Hörtenhuber, S. J. (2025). Towards climate neutrality: Comparison of mitigation strategies for agricultural emissions using GWP100 and GWP* metrics. Environmental Challenges, 18, 101060. https://doi.org/10.1016/j.envc.2024.101060

Các bài báo được đọc nhiều nhất của cùng tác giả