Thanh bên bài viết
Chuyên mục:
Khoa học Xã hội và Nhân văn (tiếng Việt)
Ngày xuất bản:
28/04/2026
Lượt xem
0
Lượt tải xuống
0
Trích dẫn bài báo
Võ, T. T. L., Nguyễn, T. K. T., & Đinh, M. Q. (2026). Thực trạng và giải pháp nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học cho học sinh trung học phổ thông ở Đồng bằng sông Cửu Long. Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp, 15(6), 41-52. https://doi.org/10.52714/dthu.sch.2893.1821
Định dạng trích dẫn:
##plugins.generic.badges.manager.settings.showBlockTitle##
Thực trạng và giải pháp nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học cho học sinh trung học phổ thông ở Đồng bằng sông Cửu Long
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Nghiên cứu này khảo sát 700 học sinh trung học phổ thông tại năm tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long trong giai đoạn 11/2024–10/2025 nhằm đánh giá thực trạng tham gia nghiên cứu khoa học (NCKH), xác định những khó khăn trong quá trình thực hiện, và đề xuất hướng cải thiện hoạt động NCKH trong nhà trường. Kết quả cho thấy học sinh có thái độ tích cực và nhận thức rõ lợi ích của NCKH đối với việc phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề và làm việc nhóm (3,91), song tự đánh giá năng lực tham gia ở mức trung lập (3,28). Có sự khác biệt có ý nghĩa theo giới tính, khối lớp và lĩnh vực học tập. Trong quá trình nghiên cứu, học sinh đánh giá cao sự hỗ trợ của giáo viên ở khâu tìm tài liệu và phân tích kết quả, nhưng gặp khó khăn trong thu thập dữ liệu, phân tích số liệu, đánh giá độ tin cậy tài liệu và thuyết trình. Phân tích định tính 512 phản hồi hợp lệ cho thấy 42,58% học sinh chưa có đề xuất cụ thể, trong khi các ý kiến chính tập trung vào tăng cường cơ sở vật chất (15,23%), đào tạo kỹ năng nghiên cứu (12,11%), tuyên truyền tạo động lực, và tổ chức câu lạc bộ hoặc cuộc thi NCKH. Kết quả nhấn mạnh vai trò của giáo viên và nhà trường trong việc bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học cho học sinh THPT vùng Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần thực hiện hiệu quả Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
Từ khóa
Đồng bằng sông Cửu Long, Học sinh, Nghiên cứu khoa học, Trung học phổ thông
Chi tiết bài viết
Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
Allen, I. E., & Seaman, C. A. (2007). Likert scales and data analyses. Quality progress, 40(7), 64-65. https://www.bayviewanalytics.com/reports/asq/likert-scales-and-data-analyses.pdf
Bộ GD&ĐT. (2023). Hội nghị phát triển giáo dục và đào tạo vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Bộ Giáo dục và Đào tạo. https://moet.gov.vn/tintuc/Pages/tin-hoat-dong-cua-bo.aspx?ItemID=8417
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Coleman, M., Le, S. T., Mao, N. H., Chau, K. M., Condon, J., & Kristiansen, P. (2025). Rural Youth Aspirations in the Face of Environmental, Economic and Social Pressures: Transformation in the Vietnamese Mekong Delta: M. Coleman & cs. The European Journal of Development Research, 37(3), 524-547. https://doi.org/10.1057/s41287-024-00685-2
Chan, R. C. (2022). A social cognitive perspective on gender disparities in self-efficacy, interest, and aspirations in science, technology, engineering, and mathematics (STEM): The influence of cultural and gender norms. International journal of STEM education, 9(1), 1-13. https://doi.org/10.1186/s40594-022-00352-0
Hồ A. T. (2024). Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên ở trường đại học. Tạp chí Thiết bị giáo dục, 1(306), 396-398. https://scholar.dlu.edu.vn/thuvienso/bitstream/DLU123456789/275215/1/95661-925-203551-1-2-20240515.pdf
Hồ, V. T., Nguyễn, V. Đ., Lữ, T. H. Y., & Cao, T. H. (2024). Nghiên cứu phát triển năng lực nghiên cứu khoa học cho đội ngũ giáo viên tiểu học ở vùng Đồng bằng Sông Cửu Long đáp ứng Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Tạp chí khoa học Giáo dục Việt Nam, 20(01), 67-72. http://vjes.vnies.edu.vn/sites/default/files/khgdvn_-_tap_20_-_so_01_-67-72.pdf
Huỳnh, T. N. (2016). Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tham gia nghiên cứu khoa học của giảng viên các trường cao đẳng công lập ở thành phố Cần Thơ. Tạp chí Khoa học Đại học cần Thơ(46), 20-29. https://doi.org/10.22144/ctu.jvn.2016.566
Huỳnh, T. T. D., & Nguyễn, K. T. S. (2023). Áp dụng quy trình nghiên cứu bài học nhằm phát triển năng lực nghiên cứu khoa học cho giáo viên trung học phổ thông. Tạp chí Khoa học Đại học cần Thơ, 59(2), 173-181. https://doi.org/10.22144/ctu.jvn.2023.077
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and psychological measurement, 30(3), 607-610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308
Lê, T. H. (2020). Thực trạng nghiên cứu khoa học của học sinh các trường trung học cơ sở thành phố Tây Ninh. Tạp chí khoa học Giáo dục Việt Nam(Số đặc biệt 12/2020), 132-137. http://vjes.vnies.edu.vn/sites/default/files/sodacbiet_12_2020-132-137.pdf
Lê, V. H, Hoàng, N. T., & Nguyễn, T. T. V. (2015). Ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm dạy học toán học phổ thông trong đào tạo giáo viên toán trung học cơ sở ở trường Đại học Thủ đô Hà Nội. Tạp chí khoa học Trường Đại học Thủ đô Hà Nội(1/2015), 105-111. https://hnmu.edu.vn/upload/user/tin-bai/tap-chi/tckh-so-1-kh-xa-hoi-va-giao-duc-dh-thu-do-12-2015.pdf#page=105
Narli, S. (2010). An alternative evaluation method for Likert type attitude scales: Rough set data analysis. Scientific Research and Essays, 5(6), 519-528. http://www.academicjournals.org/SRE
Nguyễn, T. T. H. (2023a). Những nhân tố tác động tới ý thức học tập và nghiên cứu khoa học của sinh viên hiện nay. Tạp chí Quản lý Nhà nước. https://www.quanlynhanuoc.vn/2023/08/24/nhung-nhan-to-tac-dong-toi-y-thuc-hoc-tap-va-nghien-cuu-khoa-hoc-cua-sinh-vien-hien-nay/
Nguyễn, M. A. T. (2023b). Thực trạng triển khai giáo dục STEM tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang hiện nay. Tạp chí Giáo dục, 23(12), 53-58. http://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/800/543
Nguyễn, T. Y. N., Lâm, N. A., Hứa, T. T. M., Phan, T. H. T., Trâm, L. N. B., & Lương G. H.. (2023). Kiến thức, thái độ và thực hành về hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Khoa Y tế Công cộng, trường Đại học Y Dược Cần Thơ năm 2022. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, 69(2023), 184-192. https://doi.org/10.58490/ctump.2023i69.2099
Phạm B. T. (2019). Thực trạng quản lí hoạt động nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng ở các trường trung học phổ thông đồng bằng sông Cửu Long. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh, 4(82), 94-94. https://doi.org/10.54607/hcmue.js.0.4(82).516(2016)
Phạm, Q. V., Lê, V. T., Huỳnh, V. K., & Hoàng, T. X. (2018). Một số yếu tố tác động đến động lực nghiên cứu khoa học của sinh viên. Tạp chí khoa học công nghệ giao thông vận tải, 30(11/2018), 88-95. https://vjol.info.vn/index.php/ut/article/view/45090/36481
Phạm, T. H. (2021). Thực trạng nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng ở các trường trung học phổ thông tại thành phố Hồ Chí Minh. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh, 18(11), 2097-2097. https://doi.org/10.54607/hcmue.js.18.11.3294(2021)
Ramsurrun, H., Elaheebocus, R., & Chiniah, A. (2025). Decline in enrollment in science and technology education: From the perspectives of Mauritian educators. STEM Education, 5(1), 1-18. https://doi.org/10.3934/steme.2025001
Strat, T. T. S., Henriksen, E. K., & Jegstad, K. M. (2024). Inquiry-based science education in science teacher education: a systematic review. Studies in Science Education, 60(2), 191-249. https://doi.org/10.1080/03057267.2023.2207148
Talavera-Mendoza, F., Cayani Caceres, K. S., Urdanivia Alarcon, D. A., Gutiérrez Miranda, S. A., & Rucano Paucar, F. H. (2024). Teacher performance level to guide students in inquiry-based scientific learning. Education Sciences, 14(8), 805. https://doi.org/10.3390/educsci14080805
Teplá, M., & Distler, P. (2025). The impact of long-term inquiry-based science education on students’ motivation and knowledge acquisition: the role of gender, subject, and level of inquiry. Humanities and Social Sciences Communications, 12(1), 1-12. https://doi.org/10.1057/s41599-025-04437-3
Ting, F. S., Shroff, R. H., Lam, W. H., Garcia, R. C., Chan, C. L., Tsang, W. K., & Ezeamuzie, N. O. (2023). A Meta-analysis of Studies on the Effects of Active Learning on Asian Students’ Performance in Science, Technology, Engineering and Mathematics (STEM) Subjects. The Asia-Pacific Education Researcher, 32(3), 379-400. https://doi.org/10.1007/s40299-022-00661-6
Thibaut, L., Ceuppens, S., De Loof, H., De Meester, J., Goovaerts, L., Struyf, A., . . . De Cock, M. (2018). Integrated STEM education: A systematic review of instructional practices in secondary education. European Journal of STEM Education, 3(1), 2. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1178347.pdf
Urdanivia Alarcon, D. A., Talavera-Mendoza, F., Rucano Paucar, F. H., Cayani Caceres, K. S., & Machaca Viza, R. (2023). Science and inquiry-based teaching and learning: a systematic review. Frontiers in Education. https://doi.org/10.3389/feduc.2023.1170487
Van Leeuwen, A., & Janssen, J. (2019). A systematic review of teacher guidance during collaborative learning in primary and secondary education. Educational research review, 27, 71-89. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2019.02.001
Wang, M.-T., & Degol, J. L. (2017). Gender gap in science, technology, engineering, and mathematics (STEM): Current knowledge, implications for practice, policy, and future directions. Educational Psychology Review, 29(1), 119-140. https://doi.org/10.1007/s10648-015-9355-x
Bộ GD&ĐT. (2023). Hội nghị phát triển giáo dục và đào tạo vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Bộ Giáo dục và Đào tạo. https://moet.gov.vn/tintuc/Pages/tin-hoat-dong-cua-bo.aspx?ItemID=8417
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Coleman, M., Le, S. T., Mao, N. H., Chau, K. M., Condon, J., & Kristiansen, P. (2025). Rural Youth Aspirations in the Face of Environmental, Economic and Social Pressures: Transformation in the Vietnamese Mekong Delta: M. Coleman & cs. The European Journal of Development Research, 37(3), 524-547. https://doi.org/10.1057/s41287-024-00685-2
Chan, R. C. (2022). A social cognitive perspective on gender disparities in self-efficacy, interest, and aspirations in science, technology, engineering, and mathematics (STEM): The influence of cultural and gender norms. International journal of STEM education, 9(1), 1-13. https://doi.org/10.1186/s40594-022-00352-0
Hồ A. T. (2024). Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên ở trường đại học. Tạp chí Thiết bị giáo dục, 1(306), 396-398. https://scholar.dlu.edu.vn/thuvienso/bitstream/DLU123456789/275215/1/95661-925-203551-1-2-20240515.pdf
Hồ, V. T., Nguyễn, V. Đ., Lữ, T. H. Y., & Cao, T. H. (2024). Nghiên cứu phát triển năng lực nghiên cứu khoa học cho đội ngũ giáo viên tiểu học ở vùng Đồng bằng Sông Cửu Long đáp ứng Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Tạp chí khoa học Giáo dục Việt Nam, 20(01), 67-72. http://vjes.vnies.edu.vn/sites/default/files/khgdvn_-_tap_20_-_so_01_-67-72.pdf
Huỳnh, T. N. (2016). Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tham gia nghiên cứu khoa học của giảng viên các trường cao đẳng công lập ở thành phố Cần Thơ. Tạp chí Khoa học Đại học cần Thơ(46), 20-29. https://doi.org/10.22144/ctu.jvn.2016.566
Huỳnh, T. T. D., & Nguyễn, K. T. S. (2023). Áp dụng quy trình nghiên cứu bài học nhằm phát triển năng lực nghiên cứu khoa học cho giáo viên trung học phổ thông. Tạp chí Khoa học Đại học cần Thơ, 59(2), 173-181. https://doi.org/10.22144/ctu.jvn.2023.077
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and psychological measurement, 30(3), 607-610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308
Lê, T. H. (2020). Thực trạng nghiên cứu khoa học của học sinh các trường trung học cơ sở thành phố Tây Ninh. Tạp chí khoa học Giáo dục Việt Nam(Số đặc biệt 12/2020), 132-137. http://vjes.vnies.edu.vn/sites/default/files/sodacbiet_12_2020-132-137.pdf
Lê, V. H, Hoàng, N. T., & Nguyễn, T. T. V. (2015). Ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm dạy học toán học phổ thông trong đào tạo giáo viên toán trung học cơ sở ở trường Đại học Thủ đô Hà Nội. Tạp chí khoa học Trường Đại học Thủ đô Hà Nội(1/2015), 105-111. https://hnmu.edu.vn/upload/user/tin-bai/tap-chi/tckh-so-1-kh-xa-hoi-va-giao-duc-dh-thu-do-12-2015.pdf#page=105
Narli, S. (2010). An alternative evaluation method for Likert type attitude scales: Rough set data analysis. Scientific Research and Essays, 5(6), 519-528. http://www.academicjournals.org/SRE
Nguyễn, T. T. H. (2023a). Những nhân tố tác động tới ý thức học tập và nghiên cứu khoa học của sinh viên hiện nay. Tạp chí Quản lý Nhà nước. https://www.quanlynhanuoc.vn/2023/08/24/nhung-nhan-to-tac-dong-toi-y-thuc-hoc-tap-va-nghien-cuu-khoa-hoc-cua-sinh-vien-hien-nay/
Nguyễn, M. A. T. (2023b). Thực trạng triển khai giáo dục STEM tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang hiện nay. Tạp chí Giáo dục, 23(12), 53-58. http://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/800/543
Nguyễn, T. Y. N., Lâm, N. A., Hứa, T. T. M., Phan, T. H. T., Trâm, L. N. B., & Lương G. H.. (2023). Kiến thức, thái độ và thực hành về hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Khoa Y tế Công cộng, trường Đại học Y Dược Cần Thơ năm 2022. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, 69(2023), 184-192. https://doi.org/10.58490/ctump.2023i69.2099
Phạm B. T. (2019). Thực trạng quản lí hoạt động nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng ở các trường trung học phổ thông đồng bằng sông Cửu Long. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh, 4(82), 94-94. https://doi.org/10.54607/hcmue.js.0.4(82).516(2016)
Phạm, Q. V., Lê, V. T., Huỳnh, V. K., & Hoàng, T. X. (2018). Một số yếu tố tác động đến động lực nghiên cứu khoa học của sinh viên. Tạp chí khoa học công nghệ giao thông vận tải, 30(11/2018), 88-95. https://vjol.info.vn/index.php/ut/article/view/45090/36481
Phạm, T. H. (2021). Thực trạng nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng ở các trường trung học phổ thông tại thành phố Hồ Chí Minh. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh, 18(11), 2097-2097. https://doi.org/10.54607/hcmue.js.18.11.3294(2021)
Ramsurrun, H., Elaheebocus, R., & Chiniah, A. (2025). Decline in enrollment in science and technology education: From the perspectives of Mauritian educators. STEM Education, 5(1), 1-18. https://doi.org/10.3934/steme.2025001
Strat, T. T. S., Henriksen, E. K., & Jegstad, K. M. (2024). Inquiry-based science education in science teacher education: a systematic review. Studies in Science Education, 60(2), 191-249. https://doi.org/10.1080/03057267.2023.2207148
Talavera-Mendoza, F., Cayani Caceres, K. S., Urdanivia Alarcon, D. A., Gutiérrez Miranda, S. A., & Rucano Paucar, F. H. (2024). Teacher performance level to guide students in inquiry-based scientific learning. Education Sciences, 14(8), 805. https://doi.org/10.3390/educsci14080805
Teplá, M., & Distler, P. (2025). The impact of long-term inquiry-based science education on students’ motivation and knowledge acquisition: the role of gender, subject, and level of inquiry. Humanities and Social Sciences Communications, 12(1), 1-12. https://doi.org/10.1057/s41599-025-04437-3
Ting, F. S., Shroff, R. H., Lam, W. H., Garcia, R. C., Chan, C. L., Tsang, W. K., & Ezeamuzie, N. O. (2023). A Meta-analysis of Studies on the Effects of Active Learning on Asian Students’ Performance in Science, Technology, Engineering and Mathematics (STEM) Subjects. The Asia-Pacific Education Researcher, 32(3), 379-400. https://doi.org/10.1007/s40299-022-00661-6
Thibaut, L., Ceuppens, S., De Loof, H., De Meester, J., Goovaerts, L., Struyf, A., . . . De Cock, M. (2018). Integrated STEM education: A systematic review of instructional practices in secondary education. European Journal of STEM Education, 3(1), 2. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1178347.pdf
Urdanivia Alarcon, D. A., Talavera-Mendoza, F., Rucano Paucar, F. H., Cayani Caceres, K. S., & Machaca Viza, R. (2023). Science and inquiry-based teaching and learning: a systematic review. Frontiers in Education. https://doi.org/10.3389/feduc.2023.1170487
Van Leeuwen, A., & Janssen, J. (2019). A systematic review of teacher guidance during collaborative learning in primary and secondary education. Educational research review, 27, 71-89. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2019.02.001
Wang, M.-T., & Degol, J. L. (2017). Gender gap in science, technology, engineering, and mathematics (STEM): Current knowledge, implications for practice, policy, and future directions. Educational Psychology Review, 29(1), 119-140. https://doi.org/10.1007/s10648-015-9355-x
Các bài báo được đọc nhiều nhất của cùng tác giả
- Huỳnh Thị Thúy Diễm, Đinh Minh Quang, Nguyễn Quyền Trân, Thực trạng dạy học môn Khoa học tự nhiên của giáo viên trung học cơ sở ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 12 Số 6 (2023): Chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Võ Thị Thanh Lam, Lý Văn Vương, Nguyễn Thị Thúy Hằng, Nguyễn Bảo Trang, Trần Thị Hà Phương, Đinh Minh Quang, Thực trạng sử dụng công cụ và phương pháp thực hiện chuyển đổi số của giáo viên ở một số trường trung học phổ thông vùng Đồng bằng sông Cửu Long , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 14 Số 4 (2025): Chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Đinh Minh Quang, Nguyễn Thị Nhã Ý, Đặng Hòa Thảo, Trần Sỹ Nam, Lâm Thị Huyền Trân, Mai Trương Hồng Hạnh, Hoàng Thị Nghiệp, Thành phần loài cá trong kênh nội đồng tại ruộng lúa trong và ngoài đê bao ở Tri Tôn, Chợ Mới và Châu Phú, tỉnh An Giang , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Số 40 (2019): Phần B - Khoa học Tự nhiên
- Đinh Minh Quang, Nguyễn Thị Kim Hân, Trần Thanh Thuận, Lê Minh Trí Thiện, Trương Yến Linh, Nguyễn Hữu Đức Tôn, Một số khó khăn trong hoạt động dạy học thực hành thí nghiệm kiến thức sinh học môn Khoa học tự nhiên 7 ở một số trường trung học cơ sở tại Đồng bằng sông Cửu Long , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 14 Số 1 (2025): Chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Đinh Minh Quang, Huỳnh Thị Thùy Dương, Kim Thị Hồng Hoa, Nguyễn Thị Thu Trang, Nguyễn Thị Thùy Nhiên, Trịnh Cẩm Thu, Ứng dụng phần mềm Imindmap 9 để xây dựng sơ đồ tư duy giảng dạy môn Sinh học 12 , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Số 32 (2018): Phần A - Khoa học Xã hội và Nhân văn
- Đinh Minh Quang, Trần Thị Anh Thư, Ngô Nhã Lam Duy, Quy trình xây dựng atlas giải phẩu Ếch đồng Hoplobatrachus rugulosus (Weigmann, 1834) bằng phần mềm Adobe Illustrator CS6 , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Số 36 (2019): Phần B - Khoa học Tự nhiên
- Trần Thị Anh Thư, Đinh Minh Quang, Nguyễn Hương Ly, Thành phần loài và đặc điểm phân bố của nhện (Araneae, Arachnida) ở Vồ Thiên Tuế - Núi Cấm, An Giang , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Số 24 (2017): Phần B - Khoa học Tự nhiên