Vài nét đặc sắc về nghệ thuật trần thuật trong một số tác phẩm tiêu biểu của Sơn Nam

Tóm tắt

Bài viết trình bày vài nét đặc sắc về nghệ thuật trần thuật trong Biển cỏ miền Tây, Hình bóng cũ và Hương rừng Cà Mau của Sơn Nam. Đó là sự song hành của giọng điệu nhà văn, nhà nghiên cứu. Bài viết kết hợp thi pháp học (nghiên cứu các yếu tố nghệ thuật) và phân tích - tổng hợp, so sánh và tiếp cận liên ngành, kết hợp với các yếu tố văn hóa, lịch sử, xã hội để khám phá vùng đất, con người Nam Bộ. Qua đó chỉ rõ hơn về bức tranh nghệ thuật chân thực về con người và vùng đất phương Nam trong thời kỳ mở cõi. Bài biết chỉ ra rằng, chính mâu thuẫn/sự kết hợp độc đáo giữa giọng điệu nhà khảo cứu (khách quan/lạnh) và giọng điệu nhà văn (đồng cảm, dung dị) đã tạo nên chiều sâu thẩm mỹ đặc biệt cho nội dung trần thuật.