Tư tưởng cải cách của Phan Thanh Giản qua thư từ và tấu sớ

Tóm tắt

Bài viết tập trung phân tích tấu sớ và thư từ của Phan Thanh Giản nhằm làm rõ các nội dung cải cách của ông trong bối cảnh Việt Nam nửa sau thế kỷ XIX. So với các nghiên cứu trước đây vốn thường tập trung vào hoạt động ngoại giao hoặc các tranh luận quanh vai trò chính trị của nhân vật, bài viết này lựa chọn tiếp cận từ góc độ lịch sử tư tưởng thông qua xử lý văn bản gốc. Kết quả nghiên cứu làm sáng tỏ các đề xuất canh tân của Phan Thanh Giản trên các phương diện: nội trị, dân sinh, quốc phòng và đối ngoại; đồng thời chỉ ra cả tính thực tiễn lẫn những giới nhận thức của ông trước biến động thời đại. Nghiên cứu góp phần bổ sung tư liệu và làm rõ hơn đặc điểm tư tưởng cải cách của Phan Thanh Giản, qua đó góp phần nhận diện vị trí của ông trong dòng tư tưởng canh tân Việt Nam nửa sau thế kỷ XIX.