Khoảng cách nhận thức trong phòng chống bạo lực học đường: Nghiên cứu so sánh giữa giáo viên và học sinh tại các trường trung học cơ sở miền núi tỉnh Tuyên Quang
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Bạo lực học đường ở bậc trung học cơ sở đang trở thành thách thức đáng chú ý đối với môi trường giáo dục, đặc biệt tại các khu vực miền núi có điều kiện kinh tế – xã hội hạn chế và tỷ lệ học sinh dân tộc thiểu số cao. Nghiên cứu này nhằm phân tích khoảng cách nhận thức giữa giáo viên và học sinh trong phòng, chống bạo lực học đường, đồng thời đánh giá thực tiễn triển khai công tác xã hội trường học tại ba trường trung học cơ sở ở xã Lực Hành, tỉnh Tuyên Quang. Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp, kết hợp khảo sát 476 giáo viên và học sinh với phỏng vấn bán cấu trúc. Kết quả cho thấy tồn tại khoảng cách nhận thức rõ rệt giữa hai nhóm đối tượng: giáo viên có xu hướng đánh giá cao hơn về nhận thức và hiệu quả triển khai, trong khi học sinh ghi nhận mức độ xảy ra bạo lực học đường cao hơn, đặc biệt ở các hình thức bạo lực tinh thần và quan hệ. Bên cạnh đó, các hoạt động công tác xã hội trong nhà trường chủ yếu tập trung vào tuyên truyền và giáo dục kỹ năng sống, trong khi các dịch vụ tham vấn và hỗ trợ tâm lý còn hạn chế. Những phát hiện này cho thấy sự mất cân đối trong triển khai công tác xã hội trường học và nhấn mạnh nhu cầu tăng cường các dịch vụ tham vấn chuyên sâu, phù hợp với đặc thù bối cảnh miền núi và học sinh dân tộc thiểu số, nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống bạo lực học đường.
Từ khóa
Bạo lực học đường, công tác xã hội trường học, học sinh dân tộc thiểu số, khoảng cách nhận thức, miền núi.
Chi tiết bài viết

Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
Beraun-Vasquez, H., Fabian-Arias, E., & Ruiz-Balvin, M. (2025). Key factors influencing school violence in Peruvian emblematic schools post-pandemic. Frontiers in Education, 9, 1462925. https://doi.org/10.3389/feduc.2024.1462925
Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press. Truy cập từ https://khoerulanwarbk.wordpress.com/wp-content/uploads/2015/08/urie_bronfenbrenner_the_ecology_of_human_developbokos-z1.pdf
Boboyi, A. (2024). A call for the institutionalisation of school social work services. African Journal of Inter/Multidisciplinary Studies, 6(1), 1-13. https://doi.org/10.51415/
ajims.v6i1.1302
Creswell, J. W. (2009). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (3rd ed.). SAGE Publications.
Fite, P. J., Tampke, E. C., & Griffith, R. L. (2023). Defining aggression: Form and function. In J. L. Matson (Ed.), Handbook of clinical child psychology (pp. 791-810). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-24926-6_36
Kim, M. (2022). Exploring factors influencing social workers’ attitudes toward school-based practice. International Social Work, 65(5), 649-662. https://doi.org/10.1177/
0020872820949907
Lê, V. A. (2013). Giải pháp ngăn ngừa hành vi bạo lực trong học sinh trung học phổ thông. Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam. Đề tài Khoa học và Công nghệ cấp Bộ.
Masilo, D. T. (2018). Social work intervention to address the phenomenon of bullying. South African Journal of Education, 38(Suppl. 1). https://doi.org/10.15700/saje.v38ns1a1594
Mathungeni, R. N. (2024). Family factors contributing to high school crime. International Journal of Research in Business and Social Science, 13(3), 342-353. https://doi.org/10.20525/ijrbs.v13i3.3220
Meter, D. J., Butler, K. J., & Renshaw, T. L. (2025). The buffering effect of perceptions of teacher support. International Journal of Bullying Prevention, 7, 113-123. https://doi.org/10.1007/s42380-023-00183-9
Ngô, P. A. T. (2019). Biện pháp phòng chống bạo lực học đường trong các cơ sở giáo dục phổ thông. Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Nai, 15, 1-8. Truy cập từ https://tapchikhoahoc.dnpu.edu.vn/tap-chi-khoa-hoc-so-15-2019
Ngô, T. M. T. (2025). Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác xã hội trong tham vấn tâm lý. Tạp chí Quản lý Giáo dục, 46(2), 119-126. Truy cập từ https://tapchikhqlgd.edu.vn/wp-content/uploads/2025/07/15-Ngo-Thi-Mong-Thu.pdf
Nguyễn, T. H. (2024). Nghiên cứu về các mô hình phòng chống bạo lực học đường. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, (2), 74-80. Truy cập từ http://vjes.vnies.edu.vn/
sites/default/files/khgdvn_-_tap_20_-_so_02_-74-80.pdf
Nguyễn, T. T. B., & Nguyễn, T. M. L. (2013). Bạo lực học đường ở Việt Nam hiện nay nhìn từ góc độ tâm lí học. NXB Từ điển Bách khoa.
Nguyễn, T. T. D. (2021). Thực trạng hoạt động phòng chống bạo lực học đường. Tạp chí Giáo dục, 494(2), 54-59. Truy cập từ https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/
article/view/25
Nguyễn, V. T. (2014). Mô hình can thiệp tổng hợp đối với hành vi bạo lực học đường ở Mĩ. Kỉ yếu Hội thảo khoa học quốc tế về tâm lí học trường học lần IV. NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.
Phạm, T. H. T. (2024). Tổng quan một số hướng nghiên cứu về bạo lực học đườngvà mô hình phòng chống bạo lực học đường. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, Tập 20, Số 08, Năm 2024, 22-26. DOI: https://doi.org/10.15625/2615-8957/12410804
Pfiffner, R., Windlinger, R., & Hostettler, U. (2023). When do pupils seek help? Children and Youth Services Review, 152, 107077. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2023.107077
Pretorius, E. (2020). A collaborative partnership between school social workers and educators. Social Work/Maatskaplike Werk, 56(2), 139. https://doi.org/10.15270/56-2-817
Ricketts, D. (2023). An autoethnographic perspective of life story work. British Journal of Social Work, 53(3), 1325–1340. https://doi.org/10.1093/bjsw/bcad001
Song, W., Qian, X., & Goodnight, B. (2019). Examining roles of parents and community. Journal of School Violence, 18(3), 403-420. https://doi.org/10.1080/15388220.
2018.1512415
Tân, C. K., Thảo, P. T. P., Anh, Đ. T. L., & Linh, N. T. T. (2026). Thực trạng bạo lực học đường và một số yếu tố liên quan. Tạp chí Y học Dự phòng, 36(2 Phụ bản), 49-58. https://doi.org/10.51403/0868-2836/2026/3095
Trương, T. T. T. (2023). Bạo lực học đường giữa học sinh: một nghiên cứu tổng quan từ các công bố quốc tế. Tạp chí Giáo dục, 22(21), 59-64. Truy cập từ https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/586
UNICEF. (2021). Child protection strategy (2021-2030). https://www.unicef.org/media/105001/file/Child-Protection-Strategy-Spanish-2021.pdf