Kiến tạo giá trị tiếng Anh đối với khả năng việc làm trên thị trường lao động số Việt Nam: Phân tích khối liệu về năng lực, chứng chỉ và nhiệm vụ công việc

Nguyễn Quốc Khánh1,  
1 Trung tâm Đào tạo Thường xuyên, Đại học Đà Nẵng, Việt Nam

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Nghiên cứu này xem xét cách tiếng Anh được kiến tạo như một nguồn lực phục vụ khả năng việc làm trên thị trường lao động số Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng khối liệu VietJobs công khai gồm 48.092 quảng cáo tuyển dụng trực tuyến và xử lý dữ liệu bằng Python. Sau khi loại 385 bản ghi trùng hoàn toàn, 47.707 tin tuyển dụng được dùng làm mẫu nền của thị trường lao động và 9.061 tin có yêu cầu trực tiếp về năng lực hoặc chứng chỉ tiếng Anh tạo thành khối liệu phân tích chính. Phân tích kết hợp tần suất, so sánh theo 16 nhóm nghề, mẫu ngôn ngữ lặp lại, từ khóa đặc trưng, chứng chỉ, dòng ngữ cảnh và nhiệm vụ công việc. Yêu cầu tiếng Anh xuất hiện trong 18,99% số tin tuyển dụng duy nhất và khác biệt đáng kể giữa các ngành. Phần lớn tin tuyển dụng mô tả tiếng Anh bằng năng lực chung hoặc khả năng giao tiếp; chỉ 10,37% nêu nhiệm vụ công việc cụ thể và 9,18% nêu chứng chỉ tiếng Anh. Nhóm Giáo dục thiên mạnh về chứng chỉ, với ngưỡng IELTS và TOEIC cao hơn, trong khi Kỹ thuật và Công nghệ thông tin thường gắn tiếng Anh với đọc hiểu tài liệu kỹ thuật và các chức năng công việc. Chứng chỉ và nhiệm vụ công việc hiếm khi xuất hiện đồng thời. Kết quả cho thấy giá trị việc làm của tiếng Anh thay đổi theo ngành và theo cách năng lực được biểu đạt, qua đó làm rõ sự khác biệt giữa năng lực được chứng nhận và năng lực gắn với chức năng công việc.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

Bourdieu, P. (1991). Language and symbolic power (J. B. Thompson, Ed.; G. Raymond & M. Adamson, Trans.). Harvard University Press.
Catanese, E., Inglese, F., Lucarelli, A., & Ruocco, G. (2023). Analysing the labour market through a web data source: The skill dynamic based on online job advertisements. Rivista Italiana di Economia Demografia e Statistica, 77(4), 265-276. https://doi.org/10.71014/sieds.v77i4.246
Doan, L. D., & Hamid, M. O. (2021). Economics of English: Examining the demand for English proficiency in the Vietnamese job market. RELC Journal, 52(3), 618-634. https://doi.org/10.1177/0033688219863166
Duchêne, A., & Heller, M. (Eds.). (2012). Language in late capitalism: Pride and profit. Routledge.
Hodges, A., & Seawright, L. (2023). Transnational technical communication: English as a business lingua franca in engineering workplaces. Business and Professional Communication Quarterly, 86(4), 498-513. https://doi.org/10.1177/23294906231154860
Hsieh, C.-N. (2023). Interpretation and use of a workplace English language proficiency test score report: Perspectives of TOEIC test takers and score users in Taiwan. ETS Research Report Series, 2023(1), 1-21. https://doi.org/10.1002/ets2.12373
Kankaanranta, A., & Louhiala-Salminen, L. (2013). “What language does global business speak?” The concept and development of BELF. Ibérica, 26, 17-34.
Kankaanranta, A., & Planken, B. (2010). BELF competence as business knowledge of internationally operating business professionals. Journal of Business Communication, 47(4), 380-407. https://doi.org/10.1177/0021943610377301
Kiškytė, M. (2023). Demands of the employers for foreign language skills in job advertisements in three Baltic countries. Socialiniai tyrimai, 46(1), 24-52. https://doi.org/10.15388/Soctyr.2022.46.1.2
Koester, A. (2021). English for occupational purposes. In C. A. Chapelle (Ed.), The encyclopedia of applied linguistics. Wiley. https://doi.org/10.1002/9781405198431.wbeal0381.pub2
Marconi, G., Vergolini, L., & Borgonovi, F. (2023). The demand for language skills in the European labour market: Evidence from online job vacancies (OECD Social, Employment and Migration Working Papers No. 294). OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/e1a5abe0-en
Nguyen, H. L. T., & Nguyen, H. T. M. (2026). Coercive conditions and strategic compliance: Vietnamese EFL teacher identity construction and neoliberal values. Journal of Language, Identity & Education, 25(4), 641-659. https://doi.org/10.1080/15348458.2024.2392279
Pan, Y.-C., & In’nami, Y. (2017). Does TOEIC as a university exit test ensure higher employability in Taiwan? International Journal of Language Testing, 7(1), 1-27.
Pham, D. H., Nguyen, H. H., & El-Haj, M. (2026). VietJobs: A Vietnamese job advertisement dataset. In Proceedings of the Fifteenth Language Resources and Evaluation Conference (pp. 6322-6331). ELRA Language Resource Association. https://doi.org/10.63317/2nkvn5bc8dou
Youngblood, A. M., Nutta, J. W., Dickson, D. R., & Nutta, M. W. (2021). Learning English as a second language in the back-of-the-house: Proficiency and employment from the perspective of hotel human resource directors. Journal of Human Resources in Hospitality & Tourism, 20(1), 24-47. https://doi.org/10.1080/15332845.2020.1821426