Sự chuyển biến tư duy đối ngoại của Việt Nam thời kỳ Đổi Mới: Từ bạn - thù cho đến đối tác - đối tượng

Tóm tắt

Tư duy phân định bạn - thù hay đối tác - đối tượng giữ vai trò quan trọng trong việc hoạch định chính sách đối ngoại của các quốc gia trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng hiện nay. Trước thời kỳ Đổi Mới, cách nhận diện này của Việt Nam chịu ảnh hưởng sâu sắc từ cục diện đối đầu ý thức hệ Đông - Tây với sự phân định tương đối rạch ròi giữa bạn và thù. Từ sau Nghị quyết số 13 của Bộ Chính trị khóa VI năm 1988, tư duy đối ngoại của Đảng từng bước được điều chỉnh theo hướng độc lập, tự chủ, đa phương hóa và đa dạng hóa các mối quan hệ quốc tế. Sự chuyển biến đó được thể hiện qua việc thay thế cách tiếp cận bạn - thù bằng đối tác - đối tượng vào năm 2003 (bổ sung vào các năm 2013, 2023), nhấn mạnh tính linh hoạt, biện chứng và sự đan xen giữa các mặt hợp tác và đấu tranh trong quan hệ quốc tế. Trên cơ sở phương pháp phân tích tài liệu và phương pháp lịch sử - logic, bài viết tập trung làm rõ quá trình chuyển biến tư duy từ bạn - thù đến đối tác - đối tượng theo một trục logic xuyên suốt, đồng thời rút ra những thành tựu, hạn chế và yêu cầu đặt ra đối với Việt Nam trong việc vận dụng tư duy đối tác - đối tượng vào bối cảnh hiện nay.