Thiết kế tình huống dạy học tích hợp liên môn trong chủ đề Tích phân và ứng dụng (Toán 12) ở trường trung học phổ thông

Võ Xuân Mai1, Nguyễn Phú Quốc2,3,
1 Khoa Sư phạm Toán - Tin, Trường Sư phạm, Trường Đại học Đồng Tháp, Việt Nam
2 Học viên cao học, Trường Đại học Đồng Tháp, Việt Nam
3 Tổ Toán, Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Thới Thuận, Việt Nam

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Trước yêu cầu về đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, dạy học tích hợp đang trở thành xu hướng dạy học nhằm chuyển từ truyền thụ kiến thức rời rạc, đơn môn sang dạy học kết nối, tích hợp nhằm phát triển năng lực người học. Trong dạy học Toán ở trường phổ thông, việc tạo cơ hội cho học sinh được trải nghiệm tình huống, phát hiện tri thức và vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn đang ngày càng được chú trọng và quan tâm rộng rãi. Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, bài viết trình bày các vấn đề về dạy học tích hợp, từ đó đề xuất quy trình dạy học tích hợp liên môn trong dạy học môn Toán và thiết kế một số tình huống dạy học liên môn qua nội dung Tích phân và ứng dụng (Toán 12). Các kết quả của nghiên cứu cho thấy dạy học tích hợp liên môn trong chủ đề này không những phát huy tính chủ động, tăng cường sự tham gia của học sinh, nâng cao khả năng vận dụng vào giải quyết vấn đề thực tiễn, mà còn kết nối kiến thức giữa các môn, từ đó người học có cái nhìn đa chiều về mối liên hệ giữa Toán học với thế giới tự nhiên, nhận thấy mối liên kết chặt chẽ giữa kiến thức Toán học với các lĩnh vực khoa học khác.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2014). Tài liệu tập huấn “Dạy học Tích hợp ở trường THCS và THPT”. Hà Nội: NXB Đại học Sư phạm.
Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2018a). Chương trình giáo dục phổ thông- Chương trình tổng thể (ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-Bộ GDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo).
Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2018b). Chương trình giáo dục phổ thông môn Toán ((ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-Bộ GDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo).
D’Hainaut, L. (1988). From the ends to the objectives of education. A conceptual framework and a general method for establishing the expected results of training. Bruxelles: Labor.
Dương, T. S. (2002). Phương thức và nguyên tắc tích hợp các môn học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo. Tạp chí Giáo dục, (26), 21-22.
Đào, T. M. (2018). Tích hợp tri thức toán học với vật lí trong dạy học môn Toán ở trường THPT. Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên, Việt Nam.
Đỗ, Đ. T., & Đỗ, T. Đ. (2016). Dạy học tích hợp trong môn Toán ở trường Phổ thông. Tạp chí Khoa học Giáo dục, (129), 15-19. http://vjes.vnies.edu.vn/sites/default/files/129_6.2016_-15-19.pdf
Đỗ, H. T. (2015). Nghiên cứu dạy học tích hợp liên môn: Những yêu cầu đặt ra trong việc xây dựng, lựa chọn nội dung và tổ chức dạy học. Tạp chí Khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội, 31(1), 44-51. https://js.vnu.edu.vn/ER/article/view/177
Đỗ, N. T. (2016). Tích hợp trong Chương trình Giáo dục phổ thông mới, Kỉ yếu Hội thảo chuyên đề về “Tích hợp trong việc biên soạn sách giáo khoa theo định hướng phát triển năng lực”. Hà Nội: NXB Giáo dục Việt Nam.
Frykholm, J., & Glasson, G. (2005). Connecting science and mathematics instruction: Pedagogical context knowledge for teachers. School Science and mathematics, 105(3), 127-141.
Hoàng, P. (2021). Từ điển Tiếng Việt. Hà Nội: NXB Hồng Đức.
Mwakapenda, W., & Dhlamini, J. (2010). Integrating mathematics and other learning areas: Emerging tensions from a study involving four classroom teachers. Pythagoras, 2010(71), 22-29. https://doi.org/10.4102/pythagoras.v0i71.3.
Nguyễn, B. K. (2011). Phương pháp dạy học môn Toán. Hà Nội: NXB Đại học Sư phạm.
Nguyễn, P. L. (2006). Nâng cao hiệu quả DH môn giải tích trong nhà trường trung học phổ thông theo hướng tiếp cận một số vấn đề của phương pháp luận Toán học. Trường Đại học Vinh, Việt Nam.
Nguyễn, T. S. (2017). Xây dựng chủ đề tích hợp trong dạy học môn Toán ở trường trung học phổ thông. Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam.
Nguyễn, V. B. (2015). Quy trình xây dựng chủ đề tích hợp về khoa học tự nhiên. Tạp chí Khoa học Đại học Sư phạm Hà Nội, 60(2), 61- 66. https://doi.org/10.18173/2354-1075.2015-0031
Phan, T. N. (2005). Dạy học và phương pháp dạy học trong nhà trường. Hà Nội: NXB Đại học Sư phạm.
Roegiers, X. (1996). Khoa sư phạm tích hợp hay làm thế nào để phát triển các năng lực ở nhà trường. Hà Nội: NXB Giáo dục.
Sayuti, W., & Rahiem, M. D. (2020). A comparison of science integration implementation in two state islamic universities in Indonesia, Madania: Jurnal Kajian Keislaman, 24(1), 109-120. https://doi.org/10.29300/madania.v24i1.3293.
Trần, B. H. (2002). Những đặc trưng của phương pháp dạy học tích cực. Tạp chí giáo dục, (32), 26-28.
Võ, X. M., & Nguyễn, T. C. G. (2025). Thiết kế tình huống dạy học “Tích của một số với một vectơ” theo hướng dạy học tích hợp liên môn. Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp, 14(01S), 92-106. https://doi.org/10.52714/dthu.14.01S.2025.1540.