Quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học tại các trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên ở Việt Nam: Tổng quan nghiên cứu

Lưu Văn Dân1, , Nguyễn Xuân Tạo2
1 Học viên cao học, Trường Đại học Đồng Tháp, Việt Nam
2 Trường Trung cấp nghề Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục diễn ra mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học được xem là một giải pháp quan trọng nhằm đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao chất lượng giáo dục. Tuy nhiên, hiệu quả của quá trình này phụ thuộc đáng kể vào công tác quản lý tại các cơ sở giáo dục, đặc biệt tại các trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên với những đặc thù về đối tượng người học và điều kiện tổ chức đào tạo. Các nghiên cứu về quản lý ứng dụng công nghệ thông tin tại các trung tâm này hiện còn hạn chế. Bài báo nhằm tổng quan và hệ thống hóa các công trình liên quan đến quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học. Phương pháp tổng quan tài liệu được sử dụng để phân tích 32 công trình công bố trong giai đoạn 2004-2025, gồm 14 tài liệu trong nước và 18 tài liệu quốc tế. Kết quả cho thấy phần lớn các nghiên cứu tập trung vào tích hợp công nghệ trong dạy học và phát triển năng lực công nghệ cho giáo viên. Trên cơ sở đó, bài báo đề xuất một số định hướng nghiên cứu và hàm ý quản lý trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục. Nghiên cứu góp phần hệ thống hóa lý luận và cung cấp cơ sở tham chiếu cho thực tiễn quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học tại các trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

Anderson, T., & Elloumi, F. (Eds.). (2004). Theory and Practice of Online Learning. Athabasca University Press.
Ban Chấp hành Trung ương. (2024). Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Bates, A. W. (2019). Teaching in a digital age: Guidelines for designing teaching and learning (2nd Ed.). Tony Bates Associates Ltd. https://pressbooks.bccampus.ca/teachinginadigitalagev2/
Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2017). Kế hoạch số 345/KH-BGDĐT ngày 23/5/2017 về thực hiện đề án tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và hỗ trợ các hoạt động dạy - học, nghiên cứu khoa học góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2016 - 2020, định hướng đến năm 2025.
Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2023). Thông tư số 01/2023/TT-BGDĐT ngày 06 tháng 01 năm 2023 về việc ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên
Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th Ed.). SAGE Publications.
Hoàng, S. T., Nguyễn, T. M. L., & Nguyễn, T. L. (2023). Chuyển đổi số trong giáo dục. Hà Nội: NXB Thông tin và Truyền thông.
Hồ, T. B., & Nguyễn, N. Q. (2022). Chuyển đổi số thế nào?. Hà Nội: NXB Thông tin và Truyền thông.
Koehler, M. J., & Mishra, P. (2009). What is technological pedagogical content knowledge (TPACK)? Contemporary Issues in Technology and Teacher Education, 9(1), 60-70.
Krippendorff, K. (2022). Content Analysis: An Introduction to Its Methodology (4th Ed.). SAGE Publications. https://doi.org/10.4135/9781071878781
Lê, T. N. M. (2024). Thực trạng quản lý hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học ở các trường trung học cơ sở huyện Tân Phú Đông, tỉnh Tiền Giang. Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp, 13(03S), 223-231. https://doi.org/10.52714/dthu.13.03S.2024.1421
Midoro, V. (2013). Guidelines on Adaptation of the UNESCO ICT Competency Framework for Teachers. UNESCO Institute for Information Technologies in Education.
Moore, M. G. (Ed.). (2013). Handbook of Distance Education (3rd Ed.). Routledge
Nguyễn, T. B. T. (2021). Nghiên cứu thực trạng sử dụng công cụ công nghệ thông tin phục vụ giảng dạy trực tuyến. Trong Hội thảo khoa học quốc gia: Ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng blended learning (tr. 87-96). Trường Đại học Kinh tế Quốc dân.
Nguyễn, T. M. L., Nguyễn, Q. C., & Nguyễn, T. M. T. (2012). Quản lý giáo dục hiện đại. Hà Nội: NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.
OECD. (2021). OECD Digital Education Outlook 2021: Pushing the Frontiers with Artificial Intelligence, Blockchain and Robots. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/589b283f-en
OECD. (2023). OECD Digital Education Outlook 2023: Towards an Effective Digital Education Ecosystem. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/c74f03de-en
Phó, Đ. H., & Ngô, Q. S. (2016). Phương pháp và công nghệ dạy học trong môi trường sư phạm tương tác. Hà Nội: NXB Đại học Sư phạm.
Schindler, L. A., Burkholder, G. J., Morad, O. A., & Marsh, C. (2017). Computer-based technology and student engagement: A critical review of the literature. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 14(1), 1–28. https://doi.org/10.1186/s41239-017-0063-0
Selwyn, N. (2016). Education and Technology: Key Issues and Debates (2nd ed.). Bloomsbury Publishing.
Snyder, H. (2019). Literature review as a research methodology: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 104, 333–339. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.07.039
Sosa-Díaz, M. J., Sierra-Daza, M. C., Arriazu-Muñoz, R., Llamas-Salguero, F., & Durán-Rodríguez, N. (2022). EdTech integration framework in schools: Systematic review of the literature. Frontiers in Education, 7, 895042. https://doi.org/10.3389/feduc.2022.895042
Thủ tướng Chính phủ. (2022). Quyết định số 131/QĐ-TTg ngày 25/01/2022 về việc phê duyệt Đề án "Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo giai đoạn 2022-2025, định hướng đến năm 2030".
Tondeur, J., van Braak, J., Ertmer, P. A., & Ottenbreit-Leftwich, A. (2017).
Understanding the relationship between teachers’ pedagogical beliefs and technology use in education: A systematic review. Educational Technology Research and Development, 65(3), 555-575. https://doi.org/10.1007/s11423-016-9481-2
Trần, M. T. (2021). Quản lí ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học tại các trường trung học cơ sở tỉnh Hải Dương hiện nay. Luận án tiến sĩ, Quản lý giáo dục, Học viện Quản lý giáo dục.
Trần, T. T. L. (2025). Ứng dụng công nghệ số trong dạy và học - Một số vấn đề cần quan tâm. Tạp chí Tâm lý - Giáo dục, 31(10), 196 - 200.
Triệu, T. T. (2013). Quản lí ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học tại các trung tâm giáo dục thường xuyên trên địa bàn Hà Nội. Luận án tiến sĩ, Giáo dục học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
UNESCO. (2018). ICT Competency Framework for Teachers (Version 3). https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000265721
Voogt, J., Erstad, O., Dede, C., & Mishra, P. (2013). Challenges to learning and schooling in the digital networked world of the 21st century. Journal of Computer Assisted Learning, 29(5), 403-413.
Võ, T. T. L., Lý, V. V., Nguyễn, T. T. H., Nguyễn, B. T., Trần , T. H. P., & Đinh, M. Q. (2025). Thực trạng sử dụng công cụ và phương pháp thực hiện chuyển đổi số của giáo viên ở một số trường trung học phổ thông vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp, 14(4), 3-12. https://doi.org/10.52714/dthu.14.4.2025.1484
Vương, T. N. Q. (2022). Quản lí ứng dụng ICT trong dạy học khối ngành kỹ thuật ở các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay. Luận án tiến sĩ, Quản lý giáo dục, Học viện Chính trị.
Yang, Q., Alias, B. S., & Mohd Nor, M. Y. (2025). Principals’ technology leadership and teachers’ ICT integration: A systematic review on capacity building for quality improvement and sustainable education. International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, 24(9), 211–234. https://doi.org/10.26803/ijlter.24.9.11