Bài tập vật lí 10 có nội dung thực tế và tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu và yêu cầu đổi mới giáo dục theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, việc tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường (BVMT) vào dạy học các môn khoa học tự nhiên, đặc biệt là vật lí, trở nên cần thiết. Bài viết tập trung nghiên cứu việc xây dựng và sử dụng bài tập vật lí 10 có nội dung thực tế nhằm hình thành phẩm chất, năng lực và ý thức trách nhiệm đối với môi trường cho học sinh. Thông qua việc phân tích cấu trúc chương trình vật lí 10 và các yêu cầu cần đạt về năng lực vật lí, nghiên cứu đã hệ thống hóa các mạch kiến thức cốt lõi từ động học, động lực học đến năng lượng và áp suất có khả năng tích hợp nội dung BVMT. Bài báo đề xuất quy trình thiết kế bài tập gồm bốn bước: xác định kiến thức cốt lõi, lựa chọn bối cảnh thực tế địa phương, xây dựng nội dung tích hợp và thiết kế nhiệm vụ vận dụng nâng cao. Hệ thống bài tập được phân loại thành bốn nhóm chính: bài tập định tính giải thích hiện tượng, bài tập định lượng tính toán hiệu suất và phát thải, bài tập tình huống ra quyết định và các dự án STEM xanh. Kết quả nghiên cứu không chỉ cung cấp một thư viện học liệu thực tiễn cho giáo viên mà còn minh chứng rằng việc gắn kết kiến thức hàn lâm với các vấn đề thực tế về năng lượng tái tạo và giao thông xanh giúp tăng cường hứng thú học tập, phát triển tư duy khoa học và thúc đẩy các hành vi ứng xử phù hợp với yêu cầu giáo dục phát triển bền vững trong môn vật lí.
Từ khóa
Bài tập có nội dung thực tế, giáo dục bảo vệ môi trường, phát triển năng lực học sinh, dự án STEM xanh, giáo dục phát triển bền vững trong môn vật lí
Chi tiết bài viết

Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
Bybee, R. W. (2013). The Case for STEM Education: Challenges and Opportunities. Book, Arlington, VA: NSTA Press.
Hùng, V. V., Thịnh, B. G., Chung, P. K., Giang, T., Quang, N. X., & Thụ, N. V. (2024). Sách giáo khoa Vật lí 10. NXB Giáo dục Việt Nam (Kết nối tri thức với cuộc sống).
Khang, N. H., Lê, H. T. T., & Hà, H. C. T. (2025). Thiết kế bài học STEM trong dạy học chương Năng lượng cho Vật lí lớp 10. Tạp chí Thiết bị giáo dục, 331(1), 45-48.
Nguyên, Q. N. B., & Nhựt, T. H. (2021). Giáo dục bảo vệ môi trường trong dạy học vật lí theo định hướng bồi dưỡng năng lực. Tạp chí Thiết bị giáo dục, 253(Kỳ 2 tháng 11), 33-35.
OECD. (2019). Future of Education and Skills 2030/2040. https://www.oecd.org/en/about/projects/future-of-education-and-skills-2030.html
Trường, P. T., & Lê, H. T. T. (2023). STEM products of mechanical subjects making water fire model. Tạp chí khoa học Đại học Đồng Tháp, 12(7), 56-66. https://doi.org/https://doi.org/10.52714/dthu.12.7.2023.1139
Trường, P. T., Lê, H. T. T., & Anh, N. H. (2023). Dạy học chủ đề Cơ học theo định hướng giáo dục STEM. Tạp chí khoa học Đại học Đồng Tháp, 12(Số đặc biệt 01), 56-65. https://doi.org/https://doi.org/10.52714/dthu.12.01S.2023.1006
Tú, L. T. N., & Yến, T. t. B. (2025). Tích hợp giáo dục phát triển bền vững vào nội dung giảng dạy vật lí trong môn Khoa học tự nhiên (THCS) và môn Vật lí (THPT) vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Tạp chí khoa học Đại học Đồng Tháp, 14(Số đặc biệt 04S), 435-452. https://doi.org/https://doi.org/10.52714/dthu.14.04S.2025.1612
UNESCO. (2017). Education for Sustainable Development Goals. Learning Objectives. https://www.researchgate.net/publication/314871233_Education_for_Sustainable_Development_Goals_Learning_Objectives
Vân, N. T. T., Luận, N. T., & Hà, N. T. T. (2025). Phát triển năng lực tìm hiểu thế giới tự nhiên “dưới góc độ vật lí” của học sinh thông qua dạy học dự án chuyên đề “Vật lí với giáo dục về bảo vệ môi trường” (Vật lí 10). Tạp chí giáo dục, 25(Số đặc biệt 8), 229-234. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/4310
Vinh, N. T., Hồng, Đ., Hội, Đ. X., Tài, T. D. A., & Thu, T. Đ. H. (2024). Chuyên đề học tập Vật lí 10. NXB Giáo dục Việt Nam.
Các bài báo được đọc nhiều nhất của cùng tác giả
- Trần Thị Mỹ Ngọc, Hà Thái Thuỷ Lê, Hướng dẫn thiết kế trò chơi hỗ trợ dạy học chương Dòng điện xoay chiều Vật lí 12 bằng website scratch.mit.edu , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 14 Số 4 (2025): Chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)