Phát triển năng lực giảng dạy số cho giáo viên tiểu học ở Thành phố Hồ Chí Minh

Trần Ngọc Thừa1,  
1 Trường Đại học Đồng Tháp, Việt Nam

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Bài viết tổng quan và tái cấu trúc cơ sở khoa học về phát triển năng lực giảng dạy số cho giáo viên tiểu học ở Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI). Nghiên cứu sử dụng tổng quan tường thuật có định hướng hệ thống, tập trung vào các công trình phản biện khoa học, khung năng lực quốc tế và văn bản chính sách giai đoạn 2006–2026. Kết quả tổng hợp cho thấy năng lực giảng dạy số không đồng nhất với kỹ năng vận hành công nghệ, mà là năng lực nghề nghiệp tích hợp, thể hiện ở khả năng lựa chọn và giải trình quyết định sư phạm có sử dụng công nghệ, dữ liệu và AI; tổ chức học tập; đánh giá và phản hồi; bảo đảm an toàn, đạo đức, công bằng; và phát triển năng lực số của học sinh. Trên cơ sở đối chiếu TPACK, DigCompEdu, Khung năng lực công nghệ thông tin và truyền thông cho giáo viên của UNESCO, Khung năng lực AI cho giáo viên và Thông tư số 18/2026/TT-BGDĐT, bài viết cụ thể hóa sáu miền năng lực cho giáo viên tiểu học gồm: tổ chức dạy học, giáo dục trong môi trường số; kiểm tra, đánh giá; trao quyền cho người học; kỹ năng công nghệ số; phát triển chuyên môn; và trí tuệ nhân tạo. Bài viết đồng thời đề xuất chu trình phát triển 6D gồm Diagnose, Design, Develop, Deliver, Debrief và Deepen, gắn bồi dưỡng với bài dạy thực, minh chứng đa nguồn, phản hồi đồng nghiệp và cải tiến liên tục. Khung 6D có ý nghĩa như một mô hình khái niệm phục vụ quản lý và phát triển chuyên môn; cần được kiểm định thực nghiệm trước khi sử dụng như công cụ đánh giá chuẩn hóa.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2025). Thông tư số 02/2025/TT-BGDĐT ngày 24 tháng 01 năm 2025 quy định Khung năng lực số cho người học.
Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2026). Thông tư số 18/2026/TT-BGDĐT ngày 27 tháng 3 năm 2026 ban hành Khung năng lực số đối với giáo viên, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên.
Caena, F., & Redecker, C. (2019). Aligning teacher competence frameworks to 21st century challenges: The case for the European Digital Competence Framework for Educators (DigCompEdu). European Journal of Education, 54(3), 356-369. https://doi.org/10.1111/ejed.12345
Darling-Hammond, L., Hyler, M. E., & Gardner, M. (2017). Effective teacher professional development. Learning Policy Institute.
Desimone, L. M. (2009). Improving impact studies of teachers’ professional development: Toward better conceptualizations and measures. Educational Researcher, 38(3), 181-199. https://doi.org/10.3102/0013189X08331140
Falloon, G. (2020). From digital literacy to digital competence: The teacher digital competency (TDC) framework. Educational Technology Research and Development, 68(5), 2449-2472. https://doi.org/10.1007/s11423-020-09767-4
Fernández-Batanero, J. M., Montenegro-Rueda, M., Fernández-Cerero, J., & García-Martínez, I. (2022). Digital competences for teacher professional development: Systematic review. European Journal of Teacher Education, 45(4), 513-531. https://doi.org/10.1080/02619768.2020.1827389
Green, B. N., Johnson, C. D., & Adams, A. (2006). Writing narrative literature reviews for peer-reviewed journals: Secrets of the trade. Journal of Chiropractic Medicine, 5(3), 101-117. https://doi.org/10.1016/S0899-3467(07)60142-6
Håkansson Lindqvist, M., & Pettersson, F. (2019). Digitalization and school leadership: On the complexity of leading for digitalization in school. The International Journal of Information and Learning Technology, 36(3), 218-230. https://doi.org/10.1108/IJILT-11-2018-0126
Hồ, S. T., & Nguyễn, Đ. T. (2024). Tổng quan nghiên cứu về phát triển năng lực số cho giáo viên tiểu học. Tạp chí Khoa học Quản lý Giáo dục, 3(43), 49–57. Truy cập từ https://tapchikhqlgd.edu.vn/wp-content/uploads/2024/11/MLTV.pdf
Ilomäki, L., Paavola, S., Lakkala, M., & Kantosalo, A. (2016). Digital competence: An emergent boundary concept for policy and educational research. Education and Information Technologies, 21, 655–679. https://doi.org/10.1007/s10639-014-9346-4
Miao, F., & Cukurova, M. (2024). AI competency framework for teachers. UNESCO. Truy cập từ https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000391104
Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108(6), 1017–1054. https://doi.org/10.1111/j.1467-9620.2006.00684.x
Nguyễn, H. B. T., Hà, V. D., & Đỗ, Đ. T. (2024). Thực trạng năng lực số của giáo viên tiểu học tại quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh. Tạp chí Giáo dục, 24(số đặc biệt 4), 203–208.
Truy cập từ https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/2165
OECD. (2023). OECD digital education outlook 2023: Towards an effective digital education ecosystem. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/c74f03de-en
Opfer, V. D., & Pedder, D. (2011). Conceptualizing teacher professional learning. Review of Educational Research, 81(3), 376-407. https://doi.org/10.3102/0034654311413609
Pettersson, F. (2018). On the issues of digital competence in educational contexts: A review of literature. Education and Information Technologies, 23(3), 1005-1021. https://doi.org/10.1007/s10639-017-9649-3
Phan, T. H. (2026). Vấn đề phát triển năng lực số của đội ngũ giáo viên tiểu học tại Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh chuyển đổi số. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Vinh, 55(1C), 50-61. Truy cập từ https://vujs.vn/vi/all-issues/copy/C.0145-2025
Philipsen, B., Tondeur, J., Pareja Roblin, N., Vanslambrouck, S., & Zhu, C. (2019). Improving teacher professional development for online and blended learning: A systematic meta-aggregative review. Educational Technology Research and Development, 67(5), 1145–1174. https://doi.org/10.1007/s11423-019-09645-8
Redecker, C. (2017). European framework for the digital competence of educators: DigCompEdu (Y. Punie, Ed.). Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2760/159770
Snyder, H. (2019). Literature review as a research methodology: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 104, 333-339. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.07.039
Spiteri, M., & Chang Rundgren, S. N. (2020). Literature review on the factors affecting primary teachers’ use of digital technology. Technology, Knowledge and Learning, 25(1), 115-128. https://doi.org/10.1007/s10758-018-9376-x
Thủ tướng Chính phủ. (2022). Quyết định số 131/QĐ-TTg ngày 25 tháng 01 năm 2022 phê duyệt Đề án “Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo giai đoạn 2022–2025, định hướng đến năm 2030”.
Tzafilkou, K., Perifanou, M., & Economides, A. A. (2023). Assessing teachers’ digital competence in primary and secondary education: Applying a new instrument to integrate pedagogical and professional elements for digital education. Education and Information Technologies, 28, 16017-16040. https://doi.org/10.1007/s10639-023-11848-9
UNESCO. (2018). UNESCO ICT competency framework for teachers (Version 3). UNESCO.
Vescio, V., Ross, D., & Adams, A. (2008). A review of research on the impact of professional learning communities on teaching practice and student learning. Teaching and Teacher Education, 24(1), 80-91. https://doi.org/10.1016/j.tate.2007.01.004