Trước thực trạng tỷ lệ sinh viên mong muốn khởi nghiệp cao nhưng tỷ lệ hiện thực hóa thành doanh nghiệp còn thấp, nghiên cứu này được thực hiện nhằm hệ thống hóa các nhóm nhân tố cốt lõi tác động đến hoạt động khởi nghiệp của sinh viên, đồng thời nhận diện các khoảng trống giữa mô hình lý thuyết và thực tiễn. Áp dụng phương pháp tổng quan tài liệu hệ thống (SLR) với quy trình sàng lọc nghiêm ngặt, nghiên cứu tập trung phân tích sâu 29 công trình khoa học tiêu biểu trong và ngoài nước giai đoạn 2006–2025. Kết quả nghiên cứu khẳng định sự thống trị của Thuyết hành vi hoạch định (TPB) trong việc giải thích ý định khởi nghiệp. Tuy nhiên, các phát hiện mới trong giai đoạn 2024–2025 chỉ ra rằng để chuyển hóa từ ý định sang hành động, sinh viên cần nhiều hơn các yếu tố tâm lý: đó là năng lực thực chiến, vai trò đồng hành của giảng viên với tư cách là người cố vấn (mentor) và sự hỗ trợ của hệ sinh thái số. Từ đó, bài viết đề xuất các hàm ý quản lý hoạt động khởi nghiệp của sinh viên tại trường đại học, tập trung vào việc chuyển dịch từ giáo dục nhận thức sang đào tạo hướng hành động và kiến tạo hệ sinh thái kết nối mở tại các trường đại học.