Xây dựng công cụ đánh giá năng lực giao tiếp và hợp tác của học sinh thông qua dạy học chủ đề “Nitrogen và sulfur” Hóa học 11

Trang Quang Vinh1, Tiêu Phan Thảo Vy2,
1 Khoa Sư phạm, Trường Đại học An Giang, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
2 Trường Trung học phổ thông Hồng Ngự 2, tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Trong bối cảnh triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực cho học sinh, đánh giá giữ vai trò then chốt trong quá trình dạy học. Đánh giá không chỉ cung cấp thông tin phản hồi về mức độ đạt được của người học mà còn là cơ sở để giáo viên điều chỉnh hoạt động dạy học, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học. Tuy nhiên, trong thực tế dạy học việc đánh giá năng lực học sinh là một trong những thách thức lớn đối với giáo viên do khó khăn trong việc xác định tiêu chí, thiết kế công cụ đánh giá nhằm phản ánh chính xác mức độ hình thành và phát triển năng lực của học sinh. Phần lớn các nghiên cứu trong và ngoài nước hầu hết chỉ dừng lại đánh giá kiến thức và phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác đối với một số nội dung trong môn Hóa học. Trên cơ sở nghiên cứu lí luận, bài viết đề xuất một số công cụ đánh giá năng lực giao tiếp và hợp tác của học sinh thông qua dạy học theo trạm kết hợp trò chơi học tập: xây dựng bộ tiêu chí và công cụ đánh giá (quan sát hành vi tương tác nhóm, tự đánh giá, đánh giá đồng đẳng, rubric …), thiết kế quy trình và tiến hành đánh giá năng lực giao tiếp và hợp tác có hệ thống trước – trong – sau thực nghiệm. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc sử dụng công cụ đánh giá năng lực giao tiếp và hợp tác vào các hoạt động dạy học sẽ giúp giáo viên đánh giá một cách toàn diện về năng lực này của người học đồng thời góp phần đo lường mức độ đạt được của mục tiêu đổi mới giáo dục theo hướng đến phát triển năng lực và phẩm chất cho người học hiện nay.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

Bộ Giáo dục và Đào tạo (2018). Chương trình Giáo dục phổ thông môn Hóa học (ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo).
Hoàng, P., Bùi, K. V., Chu, B. T., Đào, T., Hoàng, T., Hoàng, V. H., Lê, K. C., Nguyễn, M. C., Nguyễn, N. T., Nguyễn, T. N., Nguyễn, T. K., Nguyễn, V. K., Phạm, H. V., Trần, C. V., Trần, N. P., Vũ, N. B., & Vương, L. (2003). Từ điển tiếng Việt. Hà Nội – Đà Nẵng: NXB Đà Nẵng.
Mercer, N., & Dawes, L. (2021). The development of exploratory talk and collaborative reasoning in the classroom. Learning, Culture and Social Interaction, 31(100567). https://doi.org/10.1016/j.lcsi.2021.100567
Ngô, T. T. H., & Nguyễn, B. Đ. (2024). Cấu trúc và tiêu chí đánh giá năng lực giao tiếp và hợp tác cho học sinh phổ thông trong dạy học môn Giáo dục kinh tế và pháp luật 10. HNUE Journal of Science, 69(1), 43–56. https://doi.org/10.18173/2354-1075.2024-0005
Nguyễn, C. K. (2020). Đánh giá năng lực học sinh trong dạy học ở trường phổ thông. Hà Nội: NXB Giáo dục Việt Nam.
Nguyễn, H. T., & Trần, T. H. (2023). Tổ chức dạy học dự án chuyên đề “Hóa học và công nghệ thông tin” (Hóa học 10) nhằm phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác cho học sinh. Tạp chí Giáo dục, 23(21), 12–17. Truy cập từ: https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/1089
Osborne, J., Borko, H., Fishman, E., Gomez Zaccarelli, F., & Reigh, E. (2023). Assessing collaborative problem-solving skills in science classrooms: A review of the literature. Educational Assessment, 28(1), 1–25. https://doi.org/10.1080/10627197.2023.2171645
Trang, Q. V., Võ, M. N., Lý, T. N., Nguyễn, T. N. T., Lê, M. T. K., & Nguyễn, H. T. (2025). Sử dụng trò chơi nhằm tạo hứng thú học tập cho học sinh trong dạy học môn Hoá học ở trường phổ thông. Tạp chí Thiết bị giáo dục, 333(1), 53–58. Truy cập từ: https://vjol.info.vn/tctbgd/article/view/122518
Trần, T. T. T. (2022). Đánh giá năng lực giao tiếp trong hoạt động học nhóm ở trường THPT. Hà Nội: NXB Đại học Sư phạm.
Võ, V. D. E., & Nguyễn, T. H. T. (2025). Phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác cho học sinh thông qua dạy học nội dung “Nguyên tố nhóm VIIA” ở môn Hóa học 10. HNUE Journal of Science, 70(1A), 138–150. https://doi.org/10.18173/2354-1075.2025-0027
Webb, N. M. (2019). Assessing collaborative problem solving in science: Advances and challenges. Educational Assessment, 24(3), 169–185. https://doi.org/10.1080/10627197.2019.1620486