Tích hợp giáo dục phát triển bền vững vào nội dung giảng dạy Vật lý trong môn Khoa học tự nhiên (THCS) và môn Vật lý (THPT) vùng đồng bằng sông Cửu Long
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Bài viết khảo sát thực trạng tích hợp Giáo dục Phát triển Bền vững (EDS) trong dạy học nội dung Vật lý tại các trường THCS và THPT khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) thông qua phương pháp khảo sát thực tiễn bằng phiếu hỏi đối với 21 giáo viên và 108 học sinh tại Tiền Giang và Đồng Tháp, kết hợp với phân tích chương trình và sách giáo khoa hiện hành. Kết quả cho thấy nội dung EDS trong chương trình và sách giáo khoa còn mang tính chung chung, thiếu chiều sâu và chưa được bản địa hóa phù hợp với đặc thù khu vực. Đáng chú ý, chủ đề “Ô nhiễm do công nghệ” là nội dung có tỷ lệ học sinh tiếp cận thấp nhất (37,04%). Mặc dù giáo viên và học sinh thể hiện nhận thức tích cực về EDS, quá trình triển khai vẫn gặp nhiều thách thức như thiếu tài liệu giảng dạy, cơ hội bồi dưỡng chuyên môn và áp lực thời gian. Kết quả nghiên cứu khẳng định sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả tích hợp EDS thông qua các giải pháp đồng bộ về định hướng sư phạm, phát triển tài liệu giảng dạy bản địa hóa và tăng cường năng lực cho các bên liên quan.
Từ khóa
Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), Giáo dục Phát triển Bền vững (EDS), Vật lý, Sách giáo khoa, Thực trạng
Chi tiết bài viết

Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2018b). Chương trình giáo dục phổ thông môn Vật lí (ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ GDĐT). https://moet.gov.vn
Bộ Tài nguyên và Môi trường. (2021). Báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia giai đoạn 2016-2020: Môi trường nước mặt lưu vực sông và vùng Đồng bằng sông Cửu Long. NXB Dân Trí.
Brundtland, G. H. (1987). Our common future world commission on environment and developement.http://ir.harambeeuniversity.edu.et/bitstream/handle/123456789/604/Our%20Common%20Future%20World%20Commission%20on%20Environment%20andDevelopement.pdf?sequence=1&isAllowed=y
Bùi, T. T. N., & Hà, V. D. (2024). Tích hợp giáo dục vì sự phát triển bền vững trong đào tạo giáo viên và trong dạy học ở trường phổ thông: Một nghiên cứu tổng quan. Tạp chí Khoa học giáo dục Việt Nam, 20, 9-17. http://vjes.vnies.edu.vn/sites/default/files/khgdvn_-_tap_20_-_so_s1_-9-17.pdf
Calvin, K., Dasgupta, D., Krinner, G., Mukherji, A., Thorne, P. W., Trisos, C., ... & Hauser, M. (2023). IPCC, 2023: Climate Change 2023: Synthesis Report, Summary for Policymakers. Contribution of Working Groups I, II and III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. IPCC, Geneva, Switzerland., 1-34. https://researchportalplus.anu.edu.au/en/publications/ipcc-2023-climate-change-2023-synthesis-report-a-report-of-the-in
Cao, C. G., Nguyễn, Đ. H., Tống, X. T., Nguyễn, C. C., Trần, H. Đ., Phạm, T. H., Phạm, T. L., Trần, T. K. N., Trần, H. N., Lê, C. P., Trần, N. T. & Nguyễn, T. T. (2022). Khoa học tự nhiên 7 – Chân trời sáng tạo. Hà Nội: NXB Giáo dục Việt Nam.
Cao, C. G., Nguyễn, Đ. H., Tống, X. T., Nguyễn, C. C., Trần, H. Đ., Phạm, T. H., Phạm, T. L., Nguyễn, D. L., Trần, H. N., Lê, C. P. & Nguyễn, T. T. (2024). Khoa học tự nhiên 8 – Chân trời sáng tạo. Hà Nội: NXB Giáo dục Việt Nam.
Cao, C. G., Nguyễn, Đ. H., Tống, X. T., Nguyễn, C. C., Trần, H. Đ., Phạm, T. H., Phạm, T. L., Nguyễn, D. L., Trần, H. N., Lê, C. P., Hoàng, V. P. & Nguyễn, T. T. (2024). Khoa học tự nhiên 9 – Chân trời sáng tạo. Hà Nội: NXB Giáo dục Việt Nam.
Cao, C. G., Phạm, T. H., Trần, T. K. N., Nguyễn, T. N. & Trần. N. T. (2021). Khoa học tự nhiên 6 – Chân trời sáng tạo. Hà Nội: NXB Giáo dục Việt Nam.
Đinh, Q. B., Đặng, T. O., Dương, X. Q. (2024). Khoa học tự nhiên 9 – Cánh diều. NXB Đại học Sư phạm.
Đinh, T. T. D. (2019). Những cơ hội và thách thức trong việc giáo dục nhận thức cho học sinh vùng đồng bằng sông Cửu Long sẵn sàng thích ứng với biến đổi khí hậu. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh, 15(4), 168-178. https://vjol.info.vn/index.php/sphcm/article/view/34672
Hewitt, P. G. (2017). Focus on Physics: Teaching Physics as the Rules of Nature. The Science Teacher, 84(3), 14-18. https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.2505/4/tst17_084_03_14
Mai, S. T, Đinh, Q. B., Nguyễn, V. K., Đặng, T. O., Nguyễn, V. B, Đào, T. Đ., Phan, T. T. H., Ngô, V. H., Đỗ, T. H., Đỗ, T. Q. M., Phạm, X. Q., Trương, A. T. & Ngô, V. V. (2022). Khoa học tự nhiên 7 – Cánh diều. NXB Đại học Sư phạm.
Mai, S. T, Nguyễn, V. K., Đặng, T. O. (2021). Khoa học tự nhiên 6 – Cánh diều. NXB Đại học Sư phạm.
Mai, S. T., Đinh, Q. B., Nguyễn, V. K., Đặng, T. O. (2023). Khoa học tự nhiên 8 – Cánh diều. NXB Đại học Sư phạm.
Nguyễn, H. C. (2005). Giáo dục học đại cương. NXB Giáo dục.
Nguyễn, T. C. (2018). Nghiên cứu xây dựng hệ thống bài tập có nội dung thực tế trong giảng dạy cơ học cho học sinh trung học phổ thông. TNU Journal of Science and Technology, 183(07), 97-103. https://jst.tnu.edu.vn/jst/article/view/352
Nguyễn, V. K., Lê, Đ. A., Đào, T. Đ., Cao, T. K., Đoàn, T. H. Q., Trần, B. T. & Trương, A. T. (2023). Vật lí 10 – Cánh diều. NXB Đại học Sư phạm.
Nguyễn, V. K., Phạm, T. G., Đoàn, T. H. Q, Trần, B. T. & Trương, A. T. (2023). Vật lí 11 – Cánh diều. NXB Đại học Sư phạm.
Nguyễn, V. K., Phạm, T. G., Đoàn, T. H. Q., Trần, B. T. & Trương, A. T. (2024). Vật lí 12 – Cánh diều. NXB Đại học Sư phạm.
Phạm, N. T. V., Nguyễn, L. D., Đoàn H. H., Bùi, Q. H., Đỗ, X. H., Đào, Q. T., Trương, Đ. H. T., & Trần, T. M. T. (2022). Vật lí 10 – Chân trời sáng tạo. Hà Nội: NXB Giáo dục Việt Nam.
Phạm, N. T. V., Phùng, V. H., Trần, N. N. B., Đoàn H. H., Bùi, Q. H., Đỗ, X. H., Nguyễn, N. H., Trương, Đ. H. T., & Trần, T. M. T. (2024). Vật lí 12 – Chân trời sáng tạo. Hà Nội: NXB Giáo dục Việt Nam.
Phạm, N. T. V., Trần, N. N. B., Đoàn H. H., Bùi, Q. H., Đỗ, X. H., Nguyễn, N. H., Trương, Đ. H. T., & Trần, T. M. T. (2023). Vật lí 11 – Chân trời sáng tạo. Hà Nội: NXB Giáo dục Việt Nam.
Quách, N. B. N, Nguyễn, V. T., Dương, Đ. G, Trương, M. C., Nguyễn, T. H., & Lương, T. H. (2024). Dạy học chương “Điện từ học” với sự hỗ trợ của scratch theo hướng phát triển năng lực nhận thức khoa học tự nhiên của học sinh. TNU Journal of Science and Technology, 229(01/S), 56-62. https://jst.tnu.edu.vn/jst/article/view/9253
Serway, R. A., & Jewett, J. W. (2018). Physics for Scientists and Engineers (10th ed.). Cengage Learning, Boston.
Sterling, S. (2004). Higher education, sustainability, and the challenge of systemic change: A perspective from Schumacher College. In P. B. Corcoran & A. E. J. Wals (Eds.), Higher education and the challenge of sustainability: Problematics, promise, and practice (pp. 49-65). Kluwer Academic Publishers. http://dx.doi.org/10.1007/0-306-48515-X
Trần, B. H. (2006). Dạy học tích hợp. Tạp chí Khoa học Giáo dục số 12 tháng 9 năm 2006, 11-14. http://vjes.vnies.edu.vn/sites/default/files/noidung-13-16.pdf
Trịnh , V. B. (2019). Dạy học hợp tác – một xu hướng mới của giáo dục thế kỉ XXI. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh, 25, 88-93. https://doi.org/10.54607/hcmue.js.0.25.1176(2011)
UNDP. (2019). Climate Change Adaptation in the Mekong Delta. United Nations Development Programme. https://www.undp.org/vietnam/adapting-mekong-delta-green-future
UNESCO. (2014). Education for Sustainable Development: A Roadmap. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000374802.locale=fr
UNESCO. (2017). Education for Sustainable Development Goals: Learning Objectives. https://www.unesco.org/en/articles/education-sustainable-development-goals-learning-objectives.
United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development. United Nations.
Vũ, V. H., Bùi, G. T., Phạm, K. C., Tô, G., Nguyễn X. Q., Nguyễn. V. T. (2022). Vật lí 10 – Kết nối tri thức với cuộc sống. Hà Nội: NXB Giáo dục Việt Nam.
Vũ, V. H., Đinh, Đ. L., Lê, K. L., Bùi, G. T., Nguyễn, H. C., Nguyễn, T. H., Bùi, T. V. H., Nguyễn, Đ. H., Trần, T. T. H., Lê, T. H., Vũ, T. R. & Nguyễn, V. V. (2021). Khoa học tự nhiên 6 – Kết nối tri thức với cuộc sống. Hà Nội: NXB Giáo dục Việt Nam.
Vũ, V. H., Mai, V. H., Lê, K. L., Bùi, G. T., Nguyễn, T. T. C., Ngô, T. C., Trần, T. T. H., Nguyễn, T. B. N., Phạm, T. P., Vũ, T. R., Mai, T. T. & Vũ, T. M. T (2022). Khoa học tự nhiên 7 – Kết nối tri thức với cuộc sống. Hà Nội: NXB Giáo dục Việt Nam.
Vũ, V. H., Mai, V. H., Lê, K. L., Vũ, T. R., Nguyễn, V. B., Nguyễn, H. C., Nguyễn, T. H., Lê, T. H., Nguyễn, T. H., Nguyễn, X. T., Bùi, G. T., Nguyễn, T. T., Mai, T. T., Vũ, T. M. T & Nguyễn, V. V. (2023). Khoa học tự nhiên 8 – Kết nối tri thức với cuộc sống. Hà Nội: NXB Giáo dục Việt Nam.
Vũ, V. H., Nguyễn, V. B., Lê, T. H., Đinh, Đ. L., Nguyễn, T. H., Tưởng, D. H., Nguyễn, T. H., Trần, V. K., Đường, K. L., Nguyễn, T. H. N., Vũ, C. N., Vũ, T. R. & Nguyễn, T. T., (2024). Khoa học tự nhiên 9 – Kết nối tri thức với cuộc sống. Hà Nội: NXB Giáo dục Việt Nam.
Vũ, V. H., Nguyễn, V. B., Nguyễn, C. C., Phạm, K. C., Tô, G., Đặng, T. H., Vũ, T. H. & Bùi, G. T. (2023). Vật lí 11 – Kết nối tri thức với cuộc sống. Hà Nội: NXB Giáo dục Việt Nam.
Vũ, V. H., Nguyễn, V. B., Trần, N. C., Phạm, K. C., Đặng, T. H., Tưởng, D. H. & Bùi, G. T. (2024). Vật lí 12 – Kết nối tri thức với cuộc sống. Hà Nội: NXB Giáo dục Việt Nam.
Các bài báo được đọc nhiều nhất của cùng tác giả
- Hồ Văn Thống, Nguyễn Viết Thư, Trương Thị Bạch Yến, Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở các trường trung học cơ sở huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 12 Số 02S (2023): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Hà Thanh Tùng, Huỳnh Vĩnh Phúc, Lê Thị Ngọc Tú, Ảnh hưởng của phương pháp chế tạo lên hiệu suất của pin mặt trời chấm lượng tử , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 11 Số 2 (2022): Chuyên san Khoa học Tự nhiên (Tiếng Việt)
- Le Thi Hoa, Tran Ngoc Bich, Nguyen Ngoc Hieu, Le Thi Ngoc Tu, Huynh Vinh Phuc, Dirac electron in gapped graphene under exponentially decaying magnetic field , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 11 Số 5 (2022): Chuyên san Khoa học Tự nhiên (Tiếng Anh)
- Pham Truong Giang, Tran Quoc Tuan, Huynh Thi Ngoc Thanh, Nguyen Quoc Thai, Le Thi Ngoc Tu, Identification of the potential compounds for inhibition CD44 target of human breast cancer stem cells by docking method , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 13 Số 5 (2024): Chuyên san Khoa học Tự nhiên (Tiếng Anh)
- Tran Ngoc Bich, Nguyen Ngoc Hieu, Ta Thi Tho, Le Thi Ngoc Tu, Huynh Vinh Phuc, Linear and nonlinear refractive index changes in monolayer MoSe2 , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 10 Số 5 (2021): Chuyên san Khoa học Tự nhiên (Tiếng Anh)
- TS. Le Thi Ngoc Tu, ThS Truong Thi Bach Yen, Perspectives of pedagogy students at Dong Thap University on STEM education activities , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 14 Số 7 (2025): Chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Anh)