Tổ chức dạy học theo dự án “Năng lượng và cuộc sống” nhằm phát triển năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học cho học sinh trong dạy học khoa học tự nhiên 6

Nguyễn Hoàng Anh1, , Quách Nguyễn Bảo Nguyên 2, Dương Tôn Khoái3,4, Dương Thị Diễm My2
1 Phòng Đào tạo Sau đại học, Trường Đại học Đồng Tháp, Việt Nam
2 Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế, Việt Nam
3 Trường Phổ thông dân tộc nội trú THCS Đông Thái, Việt Nam
4 Học viên cao học ngành Lý luận và phương pháp dạy học, lớp B1K13, Trường Đại học Đồng Tháp, Việt Nam

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Bài báo nghiên cứu việc tổ chức dạy học theo dự án chủ đề “Năng lượng và cuộc sống” trong môn Khoa học tự nhiên lớp 6 nhằm phát triển năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng cho học sinh theo định hướng Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Trên cơ sở lí luận về năng lực và dạy học dự án, nhóm tác giả xác định cấu trúc năng lực vận dụng gồm các thành phần: nhận diện vấn đề, huy động kiến thức, đề xuất giải pháp và đánh giá điều chỉnh. Từ đó, nghiên cứu đề xuất quy trình dạy học dự án gồm bốn giai đoạn: xây dựng ý tưởng, lập kế hoạch, thực hiện và trình bày – đánh giá sản phẩm, gắn với các tình huống thực tiễn về sử dụng và tiết kiệm năng lượng. Thực nghiệm sư phạm được tiến hành với học sinh lớp 6 thông qua các dự án như chế tạo mô hình năng lượng tái tạo, sử dụng công cụ đánh giá dựa trên tiêu chí hành vi cụ thể. Kết quả cho thấy năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng của học sinh được cải thiện rõ rệt, đồng thời kết quả học tập được nâng cao. Nghiên cứu khẳng định tính khả thi và hiệu quả của dạy học dự án trong phát triển năng lực học sinh.

Chi tiết bài viết

Tiểu sử các tác giả

Quách Nguyễn Bảo Nguyên, Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế, Việt Nam

Phó Trưởng phòng 

Dương Tôn Khoái, Trường Phổ thông dân tộc nội trú THCS Đông Thái, Việt Nam, Học viên cao học ngành Lý luận và phương pháp dạy học, lớp B1K13, Trường Đại học Đồng Tháp, Việt Nam

Học viên cao học ngành LL&PPDH, khóa K13

Dương Thị Diễm My, Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế, Việt Nam

Giảng viên

Tài liệu tham khảo

Barab, S. A., & Luehmann, A. L. (2002). Building sustainable science curriculum: Acknowledging and accommodating local adaptation. Science Education, 87, 454-467. https://doi.org/10.1002/sce.10083
Bernd, M., & Nguyễn, V. C. (2014). Lí luận dạy học hiện đại. Hà Nội: NXB Đại học Sư phạm Hà Nội.
Blumenfeld, P. C., Soloway, E., Marx, R. W., Krajcik, J. S., Guzdial, M., & Palincsar, A. (1991). Motivating project-based learning: Sustaining the doing, supporting the learning. Educational Psychologist, 26(3-4), 369-398. https://doi.org/10.1080/00461520.1991.9653139
Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2018a). Chương trình giáo dục phổ thông - Chương trình tổng thể. (ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT).
Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2018b). Chương trình giáo dục phổ thông môn Khoa học tự nhiên (ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT).
Cao, T. T., & Lê, N. V. (2019). Thiết kế và tổ chức hoạt động nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo cho học sinh khi dạy học chủ đề tích hợp Khoa học tự nhiên ở trường trung học cơ sở theo phương pháp dạy học dự án. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, 15, 65-69. http://vjes.vnies.edu.vn/vi/thiet-ke-va-chuc-hoat-dong-nham-phat-trien-nang-luc-giai-quyet-van-de-va-sang-tao-cho-hoc-sinh-khi
Dori, Y. J. (2003). From nationwide standardized testing to school-based alternative embedded assessment in Israel: Students’ performance in the “Matriculation 2000” project. Journal of Research in Science Teaching, 40(1), 34-52. https://doi.org/10.1002/tea.10059
Đỗ, T. T. N., & Lê, K. Q. (2025). Vận dụng kĩ thuật mảnh ghép trong dạy học chủ đề “Năng lượng và cuộc sống” (Khoa học tự nhiên 6) nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo cho học sinh. Tạp Chí Giáo dục, 25(đặc biệt 9), 159–164. Truy vấn từ https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/4211
Đỗ T. T. N., & Lê, K. Q. (2026). Xây dựng bài tập thực tiễn trong dạy học chủ đề “năng lượng và cuộc sống” (Khoa học tự nhiên 9) nhằm phát triển năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học cho học sinh. Tạp Chí Giáo dục, 26(đặc biệt 2), 242–247. Truy vấn từ https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/5920
Hà, V. D. (2023). Tổ chức dạy học theo dự án chủ đề “Muối khoáng và sự sống” (Khoa học tự nhiên 7) nhằm phát triển năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học cho học sinh. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, 19(S2), 54-60. http://vjes.vnies.edu.vn/sites/default/files/khgdvn-tap19-sos2-54-60.pdf
Hoàng, P. (Ed.). (2005). Từ điển tiếng Việt. Đà Nẵng: NXB Đà Nẵng.
Lê, T. S. (2018). Một số vấn đề về giáo dục môi trường. Hà Nội: NXB Đại học Sư phạm.
Phan, T. T. H., & Nguyễn, T. T. H. (2018). Đánh giá năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn của học sinh trong dạy học phần Sinh học vi sinh vật - Sinh học 10. Tạp chí Giáo dục, 432, 52-56.
Phạm, T. H. T., Dương, T. H. & Cao. P. T. (2024). Tổ chức thực hiện các dự án học tập để phát triển năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng cho học sinh trong dạy học chuyên đề học tập sinh học 11. Tạp chí Giáo dục, 24(8), 28-33. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/1666
Quách, N. B. N., Lê, T. T. T., Huỳnh, T. L., Dương, T. D. M., Nguyễn, P. Y. N., & Nguyễn, V. T. (2024), Kiểm tra đánh giá năng lực học sinh trong dạy học khoa học tự nhiên theo định hướng giáo dục STEM, TNU Journal of Science and Technology No. 229(01/S), pp. 255 – 264. https://doi.org/10.34238/tnu-jst.9249
Trần, T. K. C. (2021). Phát triển năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học cho học sinh thông qua dạy học trải nghiệm môn tự nhiên và xã hội. HNUE Journal of Science: Educational Sciences, 66(3), 55-62. https://doi.org/10.18173/2354-1075.2021-0042