Tổng quan nghiên cứu về phát triển năng lực số cho đội ngũ viên chức quản lý cơ sở giáo dục đại học
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Thời đại ngày nay, việc phát triển năng lực số cho đội ngũ viên chức đang giữ vai trò then chốt trong tiến trình chuyển đổi số ở nhiều ngành, nhiều lĩnh vực. Đối với ngành giáo dục, đặc biệt là các cơ sở giáo dục đại học, việc phát triển năng lực số cho đội ngũ viên chức cần phải được quan tâm hàng đầu. Trong giáo dục đại học, chuyển đổi số không chỉ tác động đến việc dạy và học của giảng viên và sinh viên, mà còn tác động nhiều đến năng lực số của đội ngũ cán bộ quản lý, điều hành tại các cơ sở giáo dục đại học. Trong bài viết đã hệ thống hóa, tổng hợp các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, đồng thời tổng hợp, phân tích các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước để nhận ra những vấn đề lý luận về năng lực số, phát triển năng lực số cho đội ngũ viên chức quản lý ở các cơ sở giáo dục đại học. Kết quả nghiên cứu chỉ ra “khoảng trống" đó là chưa có đề xuất các giải pháp nhằm phát triển năng lực số cho đội ngũ viên chức quản lý ở các cơ sở giáo dục đại học, đồng thời gợi mở hướng nghiên cứu tiếp theo, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số quốc gia cũng như đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
Từ khóa
Chuyển đổi số, khung năng lực số, năng lực số, phát triển năng lực số
Chi tiết bài viết

Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
Ban Chấp hành Trung ương (2024). Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS quốc gia.
Barkalov, S., Averina, T., Bautina, E., & Perevalova, O. (2020). Management of social investment projects for digital transformation in education. Journal of Physics: Conference Series, 1691(1). https://doi.org/10.1088/1742-6596/1691/1/012083
Bộ Giáo dục và Đào tạo (2023). Thông tư 30/2023/TT-BGDĐT, ngày 29 tháng 12 năm 2023. Quy định về ứng dụng CNTT trong đào tạo trực tuyến đối với GDĐH.
Bộ Giáo dục và Đào tạo (2025). Thông tư 02/2025/TT-BGDĐT, ngày 24/01/2025. Quy định Khung năng lực số cho người học.
Castro Benavides, L. M., Tamayo Arias, J. A., Arango Serna, M. D., Branch Bedoya, J. W., & Burgos, D. (2020). Digital Transformation in Higher Education Institutions: A Systematic Literature Review. Sensors (Basel, Switzerland), 20(11), 1–22. https://doi.org/10.3390/s20113291
Chanchira L., & Kulthida T. (2022), “Factors Influencing the Digital Transformation of Universities in Thailand”. International Journal of Innovative Research and Scientific Studies, Vol. 5, No. 3, pp:211-219. LicenseCC BY-NC 4.0. https://doi.org/10.53894/ijirss.v5i3.646
Hämäläinen, R., Nissinen, K., Mannonen, J., Lämsä, J., Leino, K., & Taajamo, M. (2020). Understanding teaching professionals' digital competence: What do PIAAC and TALIS reveal about technology-related skills, attitudes, and knowledge?. Computers in Human Behavior. Volume 117, 2021, 106672, ISSN0747-5632. https://doi.org/10.1016/j.chb.2020.106672
Killen, C. (2018). Collaboration and Coaching: Powerful Strategies for Developing Digital Capabilities. In Digital Literacy Unpacked (pp. 29–44). Facet.
Krotenko, T. Y. (2022). Opportunities and threats of digital transformation management education. Digital Sociology, 5(1), 98–106. https://doi.org/10.26425/2658-347x-2022-5-1-98-106
Kuzu, Ö. H. (2020). Digital transformation in higher education: A case study on strategic plans. Vysshee Obrazovanie v Rossii, 29(3), 9–23. https://doi.org/10.31992/0869-3617-2019-29-3-9-23
Lê, B. P., & Nguyễn, Đ. M. T. (2022). Chuyển đổi số và những định hướng chiến lược thúc đẩy chuyển đổi số: hàm ý cho các doanh nghiệp và cơ sở giáo dục. ECONOMICS -SOCIETY, 58(6), 151–157.
Lê, T. N. (2021a). Các khung năng lực số của Liên minh châu Âu và vài gợi ý cho Việt Nam để chuyển đổi số thành công. Hội thảo: Chuyển đổi Số trong Giáo dục Đại học, do Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam tổ chức trên trực tuyến ngày 22/10/2021. Bài đăng trong Kỷ yếu Hội thảo, trang 519-530. CC BY 4.0.
Lê, T. N. (2021b). Bản dịch từ: Stephanie Carretero, Riina Vuorikari and Yves Punie: DigComp 2.1: The Digital Competence Framework for Citizens with eight proficiency levels and examples of use. https://www.dropbox.com/s/hql0bps72g491f3/web-digcomp2.1pdf_%28online%29_Vi-24012021.pdf?dl=0.
Lubuva, E. E., Ndibalema, P., & Mbwambo, E. (2022). Assessment of Tutors’ Level of ICT Competencies in Teaching in Teacher Education in Tanzania. Journal of Learning for Development, 9(3), 436–454. https://doi.org/10.56059/jl4d.v9i3.705
Marks, A., AL-Ali, M., Attasi, R., Elkishk, A. A., & Rezgui, Y. (2021). Digital transformation in higher education: Maturity and challenges post COVID-19. Information Technology and Systems. ICITS 2021, vol. 1, pp. 53-70. https://doi.org/10.1007/978-3-030-68285-9
McCarthy, M., Maor, D., McConney, A., & Cavanaugh, C. (2023). Digital transformation in education: Critical components for leaders of system change. https://doi.org/10.1016/j.ssaho.2023.100479
Nguyễn, D. N., & Trịnh, T. P. T. (2022). Giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo ở các trường đại học trong bối cảnh chuyển đổi số. TNU Journal of Science and Technology, 227(13), 41–49. https://doi.org/10.34238/tnu-jst.6263
Nguyễn, D. C., Hứa, T. L., Hà, T. K. H., & Phạm, T. T. (2023). Quản lý hoạt động đào tạo trong bối cảnh chuyển đổi số - Nghiên cứu tình huống tại Học viện Quản lý giáo dục. HNUE JOURNAL OF SCIENCE, Educational Sciences, 2023, Volume 68, Issue 1, pp. 81-95. https://doi.org/10.18173/2354-1075.2023-0008
Nguyen, H. T., Tran, V. T., Nguyen, S. T., & Trinh, T. V. (2023). A Literature Review on the Management of Preschool Teacher’s Professional Competence Development in the 4.0 Industrial Revolution. Journal of Law and Sustainable Development, 11(9), e1060. https://doi.org/10.55908/sdgs.v11i9.1060
Nicola, D. M., Anees, U., & Maurizi, M. A. (2022). The Management of Digital Transformation in Higher Education: An Assessment Proposal. Chinese Business Review, 21(4), 117–123. https://doi.org/10.17265/1537-1506/2022.04.001
Phạm, Đ. N. T. (2021). Đổi mới quản trị đại học trước yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục đại học. Tạp Chí Quản lý giáo dục, 13(1), 1–11.
Phùng, T. V. (2021). Chuyển đổi số trong quản trị đại học: Kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn Việt Nam. Quản Trị Thông Minh Trong Môi Trường Phức Hợp Toàn Cầu: Lý Luận và Thực Tiễn. Hà Nội: NXB Đại học Quôc gia Hà Nội. http://repository.vnu.edu.vn/handle/VNU_123/136742
Phung, T. V. (2021). Digital Transformation at Universities: Global Trends and Vietnam's Chances. Advances in Economics, Business and Management Research, volume 196, Proceedings of the International Conference on Emerging Challenges: Business Transformation and Circular Economy (ICECH 2021)
Saltos-Rivas, R., Novoa-Herna´ndez, P., & Serrano Rodrı´guez, R. (2021). On the quality of quantitative instruments to measure digital competence in higher education: A systematic mapping study. PLoS ONE.
Secker, J. (2018). The trouble with terminology: rehabilitating and rethinking “digital literacy”. In Digital Literacy Unpacked (pp. 3–16). Facet.
Tai, T. T., Nguyen, V. Q., & Nguyen, T. T. H. (2023). Digital transformation in management and training activities at Hung Vuong University. Scientific journal of Tan Trao University, 9(3). https://doi.org/10.51453/2354-1431/2023/955
Teker, S., Teker, D., & Tavman, E. B. (2022). Digital transformation and universities. PressAcademia Procedia (PAP), 15, 136-137. Permanent link to this document: http://doi.org/10.17261/Pressacademia.2022.1596
Thủ tướng Chính phủ (2020). Quyết định số 749/QĐ-TTg, ngày 03/06/2020 của Thủ tướng Chính phủ: Phê duyệt Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.
Thủ tướng Chính phủ (2022). Quyết định số 131/QĐ-TTg, ngày 25/01/2022 của Thủ tướng Chính phủ: Phê duyệt Đề án "Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo giai đoạn 2022 - 2025, định hướng đến năm 2030".
Trần, N. H. (2023), Phát triển văn hóa số cho sinh viên trong xu thế chuyển đổi số tại Việt Nam, Tạp chí Khoa học Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng - Số 25 (9/2023), pp. 123-130. https://doi.org/10.59294/HIUJS.25.2023.511
Tulowitzki, P., Gerick, J., & Eickelmann, B. (2022), "The role of ICT for school leadership and management activities: an international comparison", International Journal of Educational Management, Vol. 36 No. 2, pp. 133-151. https://doi.org/10.1108/IJEM-06-2021-0251
UNESCO. (2018). A Global Framework of Reference on Digital Literacy. In UNESCO Institute for Statistics.
Vũ, H. Q. (2021). Chuyển đổi số trong giáo dục đại học, Đại học Quốc gia Tp. Hồ Chí Minh, https://vnuhcm.edu.vn/bai-viet/chuyen-doi-so-trong-giao-duc-dai-hoc (26/12/2021).
Yin, X., Liu, H., & Kong, C. (2024). Research on the Path of Digital Construction of Human Resource Management in Colleges and Universities in the Context of Digital Transformation. Frontiers in Business Economics and Management, 15(1): pp.369-372. License CC BY-NC 4.0. DOI: https://doi.org/10.54097/gvktmn68
Zhao, Y., Pinto Llorente, A. M., & Sánchez Gómez, M. C. (2021). Digital competence in higher education research: A systematic literature review. Computers and Education, 168(August 2020), 104212. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2021.104212
Các bài báo được đọc nhiều nhất của cùng tác giả
- Dr. Phan Trọng Nam, Nguyễn Trường Giang, Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh của các trường trung học phổ thông ở huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 13 Số 03S (2024): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Phan Trọng Nam, Đoàn Thị Lệ Xuân, Biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm cho học sinh của các trường trung học phổ thông ở huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 13 Số 03S (2024): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Phan Trọng Nam, Nguyễn Thị Bé Nhi, Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý của các trường mầm non ở thị xã Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 13 Số 02S (2024): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Phan Trọng Nam, Ngô Trần Nghĩa, Biện pháp quản lý hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lượng giáo dục của các trường tiểu học huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 13 Số 04S (2024): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Phan Trọng Nam, Đào Thị Gái, Quản lý hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lượng giáo dục của các trường mầm non ở thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 14 Số 03S (2025): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Phan Trọng Nam, Nguyễn Thị Hạnh Xuân, Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục bản sắc văn hóa dân tộc cho học sinh của các trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Bình Phước , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 14 Số 06S (2025): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Phan Trọng Nam, Lê Thị Kim Đào, Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên của các trường mầm non ở quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 14 Số 06S (2025): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Phan Trọng Nam, Phạm Phú Hoành, Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục địa phương của các trường trung học phổ thông ở huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 14 Số 06S (2025): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Phan Trọng Nam, Trần Thị Ngọc Trang, Phát triển năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên trường mầm non ở thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 14 Số 07S (2025): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)