Xây dựng và sử dụng bài tập tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường dạy học chương “năng lượng” vật lí 10 theo hướng phát triển năng lực vật lí

Nguyễn Hoàng Anh1, , Trần Quốc Sử2,3
1 Phòng Đào tạo Sau đại học, Trường Đại học Đồng Tháp, Việt Nam
2 Trường Trung học phổ thông An Biên, Việt Nam
3 Học viên cao học ngành Lý luận và phương pháp dạy học, lớp B1K13, Trường Đại học Đồng Tháp, Việt Nam

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Năng lực vật lí là một trong những năng lực đặc thù cần hình thành cho học sinh trong chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Qua nghiên cứu chương trình môn học Vật lí 10 thì chương "Năng lượng" có nhiều nội dung gắn liền với các vấn đề môi trường như: sự chuyển hoá năng lượng, tiết kiệm năng lượng và năng lượng tái tạo. Bài báo này trình bày kết quả nghiên cứu về việc xây dựng và sử dụng hệ thống bài tập tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong chương “Năng lượng” Vật lí 10 nhằm phát triển năng lực vật lí cho học sinh, tác giả đã đề xuất được quy trình 5 bước xây dựng bài tập tích hợp và triển khai thực nghiệm sư phạm trên 85 học sinh tại Trường THPT An Biên. Từ kết quả nghiên cứu về mặt định tinh và phân tích định lượng cho thấy học sinh không chỉ cải thiện các thành tố năng lực như nhận thức vật lí, tìm hiểu thế giới tự nhiên mà còn chủ động đề xuất giải pháp tiết kiệm điện và thiết kế được các sản phẩm thực tiễn như máy hút bụi mini, ứng dụng năng lượng mặt trời,. Kết quả này khẳng định tính khả thi của việc sử dụng bài tập tích hợp trong việc nâng cao chất lượng dạy học và hình thành ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2018). Chương trình giáo dục phổ thông môn Vật lí (Ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018).
Chu, T. V. A., & Lại, P. L. (2024). Thiết kế và sử dụng bài tập thực tiễn để tổ chức dạy học chủ đề Vật sống (Khoa học tự nhiên 6) nhằm phát triển năng lực tư duy khoa học cho học sinh. Tạp chí Giáo dục, 24(Số đặc biệt 2), 49–55.
Lê, C. N. (2021). Phát triển năng lực vật lí cho học sinh thông qua dạy học STEM. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, 43, 12–17. http://vjes.vnies.edu.vn/sites/default/files/baiso03_so43.pdf
Nguyễn, H. A., Quách, N. B. N., & Phan, T. T. L. (2020). Giáo trình sử dụng thí nghiệm trong dạy học vật lí. Nhà xuất bản Đại học Cần Thơ.
Nguyễn, T. D. H., & Lê, D. B. (2023). Thiết kế bài tập tiếp cận PISA nhằm phát triển năng lực hoá học cho học sinh trung học phổ thông trong dạy học chuyên đề “Phân bón hoá học” (Hoá học 11). Tạp chí Giáo dục, 23(16), 8-14. https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/844
Nguyễn, T. K. A., Hoàng, C. H., & Bùi, H. V. (2025). Xây dựng bài tập vận dụng thực tiễn chủ đề “ánh sáng” (khoa học tự nhiên 9) nhằm bồi dưỡng năng lực vật lí cho học sinh. Tạp chí Giáo dục, 25, 30–35.
Nguyễn, T. T. X., & Nguyễn, V. B. (2024). Phát triển năng lực vật lí cho học sinh trung học phổ thông qua bài học STEM “Hộp số” (Vật lí 10). Tạp Chí Giáo dục, 24(16), 18–23. Truy vấn từ https://tcgd.tapchigiaoduc.edu.vn/index.php/tapchi/article/view/2389
Nguyễn, V. B., & Phạm, V. D. (2017). Xây dựng hệ thống bài tập để sử dụng trong dạy học chương “Các định luật bảo toàn” nhằm phát triển năng lực của học sinh. Tạp chí Thiết bị Giáo dục, 153, 22–25.
Phan, Đ. C. T., & Phạm, L. T. (2016). Sử dụng bài tập tích hợp trong dạy học hóa học nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh lớp 10 THPT. Tạp chí Khoa học ĐHSP TPHCM, 4(82), 78-85. http://vci.vnu.edu.vn/upload/15022/pdf/57637ef37f8b9a522d8b456f.pdf
Thái, D. T. (2007). Phương pháp dạy học truyền thống và đổi mới. NXB Giáo dục.
Vũ, V. H. (Tổng chủ biên), Bùi, G. T. (Chủ biên), Phạm, K. C., Tô, G., Nguyễn, X. Q., & Nguyễn, V. T. (2022). Vật lí 10: Kết nối tri thức với cuộc sống. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.