Một số biện pháp bồi dưỡng tư duy thuật toán cho học sinh trong dạy học chủ đề “Quan hệ vuông góc trong không gian” Toán 11
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 (BGD&ĐT,2018a), việc phát triển tư duy toán học cho học sinh được xem là yêu cầu quan trọng trong dạy học đáp ứng mục tiêu phát triển các năng lực toán học. Chủ đề “Quan hệ vuông góc trong không gian” (Toán 11) là một nội dung trừu tượng, đòi hỏi học sinh phải tư duy logic và phân tích, giải quyết vấn đề một cách trình tự đảm bảo tính khoa học. Do đó, việc xây dựng các biện pháp bồi dưỡng tư duy thuật toán cho học sinh là cần thiết để nâng cao hiệu quả dạy học môn Toán. Nghiên cứu này đề xuất một số biện pháp bồi dưỡng tư duy thuật toán cho học sinh trong dạy học chủ đề “Quan hệ vuông góc trong không gian” (Toán 11). Các biện pháp được xây dựng có mối liên hệ chặt chẽ với nhau và được minh họa thông qua các tình huống dạy học cụ thể, cùng những gợi ý sư phạm dành cho giáo viên. Kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần hình thành và bồi dưỡng tư duy thuật toán học cho học sinh trong dạy học chủ đề này, mà còn có thể vận dụng cho các chủ đề khác trong dạy học môn Toán ở trường phổ thông.
Từ khóa
Hình học không gian, quan hệ vuông góc, tư duy thuật toán, toán 11
Chi tiết bài viết

Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
Bộ Giáo dục và Đào tạo (2018b). Chương trình giáo dục phổ thông môn Toán (ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ GDĐT).
Bùi,V. N (2008). Giáo trình phương pháp dạy học những nội dung cụ thể môn Toán, NXB Đại học sư pham.
Chu, C. T (2014). Phát triển tư duy thông qua dạy học môn Toán ở trường phổ thông. Hà Nội: NXB Đại học sư phạm.
Đào, T (2014). Phương pháp dạy học hình học ở trường Trung học phổ thông, Nhà xuất bản Đại học Sư phạm, năm 2014.
Đoàn T. H. H (2024). Phát triển tư duy thuật toán cho học sinh trong dạy học chủ đề Dãy số, cấp số cộng và cấp số nhân - Toán 11. Luận văn thạc sĩ Khoa học giáo dục, Trường Đại học Đồng Tháp.
Đỗ, Đ. T., Phạm, X. C., Nguyễn, S. H., Nguyễn, T. P. L., Phạm, S. N., & Phạm, M. P., (2023). Sách giáo khoa Toán 11 (Tập 2) – Bộ sách Cánh diều. Công ty cổ phần đầu tư xuất bản – Giáo dục Việt Nam.
Hà, H. K., Cung, T. A., Trần, V. T., Đặng, H. T., Trần, M. C., Lê, V. C., Nguyễn, Đ. Đ., Lê, V. H., Phan, T. H., Trần, Đ. K., Phạm, A. M., & Nguyễn, T. K. S. (2023). Sách giáo khoa Toán 11 (Tập 2) – Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.
Nguyễn, Q. U., Nguyễn, V. L., & Đinh, V. V. (2007). Giáo trình Tâm lí học đại cương. Hà Nội. NXB ĐHSP Hà Nội.
Trần, N. D., Trần, Đ. H., Nguyễn, T. A., Nguyễn, C., Ngô, H. L., Phạm, H. Q., & Phạm, T. T. T. (2023). Sách giáo khoa Toán 11 (Tập 2) – Bộ sách Chân trời sáng tạo. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.
Trần, Q. L (2023). Phát triển tư duy thuật toán cho học sinh lớp 10 thông qua dạy học chủ đề phương pháp tọa độ trong mặt phẳng. Luận văn thạc sĩ Khoa học giáo dục, Trường Đại học Đồng Tháp.
Các bài báo được đọc nhiều nhất của cùng tác giả
- Nguyễn Phước Thuận, PGS Nguyễn Dương Hoàng, Phát triển năng lực giao tiếp toán học cho học sinh lớp 9 thông qua dạy học chương hệ thức lượng trong tam giác vuông , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 14 Số 01S (2025): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Cù Huy Hoàng, PGS Nguyễn Dương Hoàng, Phát triển tư duy phản biện cho học sinh thông qua dạy học chủ đề “Đại số tổ hợp – Toán 10” , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 14 Số 05S (2025): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Nguyễn Dương Hoàng, Phan Thị Hoàng Oanh, Phát triển năng lực chứng minh toán học cho học sinh lớp 8 qua dạy học chủ đề tam giác đồng dạng , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 13 Số 02S (2024): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Nguyễn Thị Xuân Mai, Nguyễn Dương Hoàng, Một số biện pháp bồi dưỡng năng lực phân tích tìm tòi lời giải bài toán cho học sinh thông qua dạy học giải bài tập chủ đề phương pháp tọa độ trong mặt phẳng - Hình học 10 , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Số 27 (2017): Phần A - Khoa học Xã hội và Nhân văn
- PGS.TS Nguyễn Dương Hoàng, Nguyễn Đặng Xuân An, Tổ chức hoạt động thực hành và trải nghiệm trong dạy học môn Toán 8 , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 14 Số 01S (2025): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- PGS.TS Nguyễn Dương Hoàng, Nguyễn Thị Hoa, Kiểm tra đánh giá năng lực giải quyết vấn đề toán học cho học sinh lớp 11 trong dạy học chủ đề Thống kê và Xác suất , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 14 Số 05S (2025): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Nguyễn Văn Út, Nguyễn Dương Hoàng, Một số biện pháp bồi dưỡng năng lực huy động kiến thức cho học sinh khá giỏi lớp 12 trong dạy học giải bài tập chương “Nguyên hàm, tích phân và ứng dụng” , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 12 Số 03S (2023): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Trương Tố Quyên, PGS Nguyễn Dương Hoàng, Bồi dưỡng năng lực khám phá tri thức phương pháp cho học sinh thông qua dạy học giải bài tập chủ đề tính chia hết trong tập hợp các số tự nhiên - Toán 6 , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 14 Số 01S (2025): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Phạm Thị Thắm, PGS.TS Nguyễn Dương Hoàng, Rèn luyện tư duy phân tích cho học sinh lớp 12 thông qua dạy học chủ đề “Phương pháp tọa độ trong không gian” , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 13 Số 02S (2024): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Trần Thị Thanh Thảo, PGS.TS Nguyễn Dương Hoàng, Phát triển tư duy sáng tạo cho học sinh lớp 12 thông qua dạy học chuyên đề “Ứng dụng Toán học trong một số vấn đề liên quan đến tài chính” , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 14 Số 03S (2025): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)