Nghiên cứu tổng quan về hoạt động cải tiến chất lượng giáo dục ở các cơ sở giáo dục
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Nghiên cứu này nhằm mục đích tổng quan các nghiên cứu về chất lượng, chất lượng giáo dục và cải tiến chất lượng giáo dục, phân tích các mô hình quản lý chất lượng đang được áp dụng trong bối cảnh giáo dục hiện nay. Trên cơ sở đó, nghiên cứu tìm hiểu khoảng trống trong các công trình trước đây, đặc biệt là sự thiếu vắng nghiên cứu chuyên sâu về cải tiến chất lượng giáo dục ở bậc tiểu học. Phương pháp nghiên cứu chủ yếu được sử dụng là tổng quan tài liệu kết hợp với phân tích – tổng hợp, nhằm so sánh, đối chiếu các định nghĩa, quan điểm và mô hình về chất lượng. Kết quả nghiên cứu cho thấy, các học giả đều khẳng định chất lượng giáo dục gắn liền với việc thực hiện mục tiêu, thoả mãn nhu cầu người học, cũng như duy trì quá trình cải tiến liên tục. Các nghiên cứu quốc tế nhấn mạnh vai trò của lãnh đạo, văn hoá cải tiến và sự tham gia của các bên liên quan, trong khi các nghiên cứu trong nước tập trung nhiều hơn vào việc hoàn thiện quy trình kiểm định, nâng cao năng lực đội ngũ và điều kiện đảm bảo chất lượng. Tuy nhiên, khoảng trống nghiên cứu vẫn tồn tại ở cấp tiểu học, nơi chưa có nhiều công trình đề cập đến việc áp dụng các mô hình quản lý chất lượng và cải tiến chất lượng sau kiểm định. Do đó, nghiên cứu này gợi mở hướng đi tiếp theo là vận dụng các mô hình quản lý chất lượng vào bậc tiểu học để nâng cao hiệu quả cải tiến, tạo nền tảng vững chắc cho các bậc học tiếp theo.
Từ khóa
Cải tiến chất lượng giáo dục, chất lượng, chất lượng giáo dục, mô hình quản lý chất lượng.
Chi tiết bài viết

Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
Đặng, Ư. V., & Tạ, T. T. H. (2019). Kiểm định chất lượng giáo dục và tự chủ đại học. Tạp chí Khoa học Đại học Quốc Gia Hà Nội, 35(1), 84-95.
Harvey, L. (2015). Analytic quality glossary. Quality Research International. http://www.qualityresearchinternational.com/glossary
Hasibuan, A. T., & Rahmawati, R. (2019). Sekolah ramah anak era revolusi industri 4.0 di SD Muhammadiyah Pajangan 2 Berbah Yogyakarta. Al-Bidayah: Jurnal Pendidikan Dasar Islam, 11(1), 49-76.
Hatzidimitriadou, C. (2011). Quality in education and teachers’ satisfaction with their work: an effort to explore the relationship between quality in education and teacher professional satisfaction. Application of the Kano model in the case of primary school teachers in Evosmos and Kalamaria, Thessaloniki (Master’s thesis, University of Macedonia). Truy cập từ http://dspace.lib.uom.gr/handle/2159/14349
Hiệp hội kiểm định đại học Nhật Bản. (2015). Triết lý Kaizen trong quản lý chất lượng giáo dục. Tokyo: JAAB.
Lê, H. L. T., Nguyễn, T. K. V., & Nguyễn, P. Q. A. (2021). Giải pháp thực hiện cải tiến chất lượng sau kiểm định chất lượng tại Trường Đại học Tây Đô. Tạp chí Nghiên cứu Khoa học và Phát triển Kinh tế Trường Đại học Tây Đô, (12), 207216.
Muzaini, M. C., Maemonah, & Istiningsih. (2023). Peran kepala sekolah untuk mengatasi hambatan guru dalam pengembangan Kurikulum Merdeka di sekolah dasar. Didaktik: Jurnal Ilmiah PGSD FKIP Universitas Mandiri, 9(5), 1214-1235.
Ngô, V. H. (2013). Quản lý chất lượng trong giáo dục: Lý luận và thực tiễn. NXB Giáo dục Việt Nam.
Nguyen, Đ. H. (2020). Quality education accreditation of the United States and Vietnam's management model. Review of European Studies, 12, 79.
Nguyễn, H. C. (2008). Chất lượng giáo dục - Những vấn đề lí luận và thực tiễn. Hà Nội: NXB Giáo dục Hà Nội.
Nguyễn, Q. G. (2010). Đảm bảo chất lượng trong giáo dục đại học. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Đà Nẵng, 4(39), 64-68.
Nguyễn, N. T., & Nguyễn, L. P. (2023). Hình thành văn hoá cải tiến chất lượng giáo dục hướng đến đại học 4.0. Tạp chí Công Thương, (4). Truy cập từ https://tapchicongthuong.vn/hinh-thanh-van-hoa-cai-tien-chat-luong-giao-duc-huong-den-dai-hoc-4-0-104222.htm
Nguyễn, T. H. (2022). Chu trình tổ chức cải tiến chất lượng liên tục “C-EPD” trong đảm bảo chất lượng cơ sở giáo dục. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, 18(9), 1-6.
Nguyễn, T. H., & Trần, V. T. (2023). Vận dụng mô hình PDCA trong quản lí bồi dưỡng phát triển năng lực nghề nghiệp đội ngũ giáo viên mầm non: Một số vấn đề lí luận. Tạp chí Giáo dục, 23(19), 15-20.
Nguyễn, T. N. (2020). Áp mô hình CIPO trong quản lí hoạt động giáo dục kĩ năng xã hội tại các cơ sở giáo dục. Tạp chí Khoa học Quản lí Giáo dục, 2(26), 18-23.
Nguyễn, T. T. (2019). Chất lượng, quản lý chất lượng và đảm bảo chất lượng trong giáo dục đại học. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, (15), 24-29.
Nguyễn, T. V., & Đào, T. A. T. (2024). Cải tiến chất lượng giáo dục đáp ứng các tiêu chí, tiêu chuẩn trường chuẩn quốc gia tại tỉnh Vĩnh Phúc. Tạp chí Quản lý Nhà nước. Truy cập từ https://www.quanlynhanuoc.vn/2024/10/31/cai-tien-chat-luong-giao-duc-dap-ung-cac-tieu-chi-tieu-chuan-truong-chuan-quoc-gia-tai-tinh-vinh-phuc/
Nguyễn, V. T. (2011). Chất lượng giáo dục đại học - Nhìn từ góc độ hội nhập. Thành phố Hồ Chí Minh: NXB Tổng hợp.
Nguyễn, V. T. (2024). Tổng quan một số nghiên cứu quốc tế về sử dụng quản lí chất lượng tổng thể (TQM) trong các trường trung học cơ sở. Tạp chí Giáo dục, 24(8), 23-29.
Nicolaou, C. T., Nicolaidou, I. A., & Constantinou, C. P. (2005). The e-learning movement as a process of quality improvement in higher education. Educational Research and Evaluation, 11(6), 605-622.
Phạm, M. M. (2017). Một số giải pháp đảm bảo chất lượng giáo dục trong giai đoạn hiện nay. Tạp chí Quản lí Giáo dục, 9(10), 27-33.
Phạm, H. N. P. (2019). Một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học ở Thành phố Hồ Chí Minh. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm Thành phốcc Hồ Chí Minh, 15, 166. https://doi.org/10.54607/hcmue.js.0.15.1239(2008)
Phạm, T. T. (2021). So sánh mô hình giáo dục tiểu học Nhật Bản và giáo dục tiểu học Việt Nam. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, (42), 58-64.
Phạm, T. M. H., & Hoàng, T. K. H. (2024). Bảo đảm chất lượng bên ngoài theo tiếp cận dựa trên rủi ro trong giáo dục nghề nghiệp - Kinh nghiệm quốc tế và giá trị tham khảo với Việt Nam. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, 20(9), 23-28.
Rahman, M. F. R., Nurliani, N., Putri, N. F. M., Hawiwik, S., & Mualimin, M. (2025). The important role of management psychology in improving the quality of education. Kalijaga: Jurnal Penelitian Multidisiplin Mahasiswa, 2(1), 42-48.
Risa, S., Abdul, M., & Muhtarom. (2020). Total quality management in the development of educational institutions. Journal of Educational Management, 9(1), 14-25.
Ryzhov, A., Ziskin, K., Razumovskaya, P., Umyarov, V., & Peshcherov, D. (2021). The content of the concept “quality of education” and the definition of methods to measure it. SHS Web of Conferences, 98, 01013. https://doi.org/10.1051/shsconf/20219801013
Simatupang, R. M., Anggriany, N., & Fitri, D. (2023). Analisis peran kepemimpinan kepala sekolah dalam meningkatkan mutu pendidikan di sekolah. Algebra: Jurnal Pendidikan, Sosial dan Sains, 3(3), 174-179. https://doi.org/10.58432/algebra.v3i3.771
Syafi’i, M., & Maulidiyah, L. (2023). Penerapan manajemen strategik pendidikan dalam meningkatkan profesionalitas guru di Madrasah Ibtidaiyah Miftahul Ulum Peganden. Journal on Education, 5(4), 11345-11353.
Tague, N. R. (2005). Plan-do-study-act cycle. In The quality toolbox (2nd ed.). Milwaukee: ASQ Quality Press.
Trần, Đ. N. (2020). Quản lí hoạt động giáo dục trải nghiệm ở các trường trung học phổ thông chuyên khu vực Bắc miền Trung Việt Nam. Luận án tiến sĩ quản lý giáo dục, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam.
Trần, H. A. (2011). Suy nghĩ và xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá và tự giám sát, điều chỉnh chất lượng giáo dục trường trung học cơ sở. Tạp chí Đánh giá và Đo lường Giáo dục Trung Quốc, 7, 34-37.
Trần, V. H. (2016). Lãnh đạo trong xây dựng văn hóa chất lượng ở các cơ sở giáo dục đại học. Tạp chí Khoa học Giáo dục, 125, 31-33.
Vũ, X. P., & Nguyễn, Đ. T. (2024). Vận dụng mô hình CIPO trong quản lí hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ở trường trung học cơ sở. Tạp chí Giáo dục, 24(20), 42-46.
Xu, J., Wang, Y., & Tian, W. (2022). Innovation and practice of online teaching "four-step method" based on PDCA structure. In Proceedings of the 7th International Conference on Distance Education and Learning (pp. 139-143).
Các bài báo được đọc nhiều nhất của cùng tác giả
- Phan Trọng Nam, Tăng Thị Hưởng, Biện pháp quản lý hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lượng giáo dục của các trường mầm non huyện Đông Hải, tỉnh Bạc Liêu , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 13 Số 04S (2024): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Trương Tấn Đạt, Phạm Giang Trường An, Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non công lập quận Gò Vấp, Thành Phố Hồ Chí Minh , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 12 Số 02S (2023): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Phan Trọng Nam, Trần Sung, Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục bản sắc văn hóa dân tộc cho học sinh người Khmer của các trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Sóc Trăng , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 13 Số 04S (2024): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Dr. Phan Trọng Nam, Nguyễn Trường Giang, Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh của các trường trung học phổ thông ở huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 13 Số 03S (2024): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Phan Trọng Nam, Đoàn Thị Lệ Xuân, Biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm cho học sinh của các trường trung học phổ thông ở huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 13 Số 03S (2024): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Phan Trọng Nam, Nguyễn Thị Hạnh Xuân, Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục bản sắc văn hóa dân tộc cho học sinh của các trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Bình Phước , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 14 Số 06S (2025): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Phan Trọng Nam, Đào Thị Gái, Quản lý hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lượng giáo dục của các trường mầm non ở thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 14 Số 03S (2025): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Phan Trọng Nam, Nguyễn Thị Bé Nhi, Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý của các trường mầm non ở thị xã Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 13 Số 02S (2024): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Phan Trọng Nam, Ngô Trần Nghĩa, Biện pháp quản lý hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lượng giáo dục của các trường tiểu học huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 13 Số 04S (2024): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)
- Trương Tấn Đạt, Nguyễn Thị Thuý Hằng, Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên tại các trường mầm non công lập quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh , Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp: Tập 12 Số 02S (2023): Số Đặc biệt chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn (Tiếng Việt)